მცხეთის ჯვრის მოსახსენებელი ადარნარსე ჳპატოსისა და ქობულისა
source date: 595-605 AD
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] ნოდარ შოშიაშვილი, ქართული წარწერების კორპუსი, 160-162

[...] M. Brosset, Rapports I, 48

[...] J. Bartholomaei, Letter, M. Brosset, Bibliographie analytique des oeuvres de Marie-Felicité Brosset, p.79

[...] თედო ჟორდანია, ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა და მწერლობისა, 61

[...] А. Натроев, Мцхета и его собор Светицховели, 19

[...] ჯაჭვის წმ. ჯვრის მონასტერი, 23

[...] ექვთიმე თაყაიშვილი, ჯვრის მონასტრის წარწერები

[...] აკაკი შანიძე, ნაშთები III პირის ობიექტური პრეფიქსის ხმარებისა ხმოვნების წინ ქართულ ზმნებში, 276

[...] ივანე ჯავახიშვილი, ახლად აღმოჩენილი უძველესი ქართული ხელნაწერები და მათი მნიშვნელობა მეცნიერებისათვის

[...] გიორგი ჩუბინაშვილი, რამოდენიმე თავი ქართული ხელოვნების ისტორიიდან, 162

[...] აკაკი შანიძე, ძველი ქართულის ქრესტომათია

[...] გიორგი ჩუბინაშვილი, ქართული ხელოვნების ისტორია, 108

[...] შ. ამირანაშვილი, ქართული ხელოვნების ისტორია, 169

[...] Н. Г. Чубинашвили, Памятники типа Джвари, 143-144

[...] ილია აბულაძე, ქართული წერის ნიმუშები, პალეოგრაფიული ალბომი, 6-7

[...] ივ. ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათამცოდნეობა, ანუ პალეოგრაფია, 155-160

[...] ქართული ენის ისტორიული ქრესტომათია, 2

[...] M. Tarchnišvili, Les récentes découverstes épigraphiques et litteraires en géorgien, 252

[...] აკაკი შანიძე, ქართული ენის სტრუქტურისა და ისტორიის საკითხები, 277

[...] I. Molitor, MIA CSCO

[...] W. Djobadze, The sculptures on Eastern Facade of the Holy Cross of Mtzkhetâ, 114

[...] Ш. Я. Амиранашвили, Вклад Грузии в сокровищницу художественной культуры

[...] Ш. Я. Амиранашвили, История грузинского искусства

[...] ილ. აბულაძე, ქართული წერის ნიმუშები, პალეოგრაფიული ალბომი, 14-15

[...] Н. Г. Чубинашвили, Хандиси

[...] П. Мурадян, Армянская надпись храма Джвари, 69

ქობულ სტეფანოსი ადრნერსეს ძე

წმიდაო გაბრიელ მთავარანგელოზო ადრნერსეს ჳპატოსსა მეოხეყავ

ქობულ სტეფანოსი ადრნერსეს ძე. წმიდაო გაბრიელ მთავარანგელოზო, ადრნერსე ჳპატოსს მეოხ ეყავ.

Kobul Stephanos son of Adarnarse. Holy Archangel Gabriel, have mercy on Adarnarse Hypatos.

ნოდარ შოშიაშვილის ქართული წარწერების კორპუსის მიხედვით #69. ადარნესე ვიპატოსის წარწერა, ივანე ჯავახიშვილის აზრით, 626-634 წლებში არის ამოკვეთილი. მისივე აზრით, წარწერის სიძველის დასტური პალეოგრაფიული თვალსაზრისით არის Ⴣ გრაფემის თავშეკრულობა. თუ ამ წარწერის „მეოხ ეყავ“ ზმნას შევადარებთ დემეტრე ვიპატოსის წარწერის „მეოხ ხეყავ ფორმას, ადვილად დავინახავთ, რომ ხ აკლია. ამასთან ხ-ს კლებას ვერ ავხსნით იმით, რომ ოსტატმა ერთი ხ დაწერა ორი ერთმანეთის მომდევნო იდენტური გაფემის ნაცვლად. ვერც იმით, რომ იგი გადარეცხილია (ამოტეხილია). როგორც ჩანს, უკვე VII საუკუნის I ნახევარში ხანმეტობა, როგორც ენობრივი მოვლენა, იბერიის ტერიტორიაზე მოშლილია. მკვლევართა დიდი ნაწილი იზიარებს გიორგი ჩუბინაშვილის თვალსაზრისს, რომ მცხეთის ჯვრის ბარელიეფები ერთდროული, ტაძრის აგების თანადროულია. ადარნერსეს ვაჟის წარწერიდან შემორჩენილია მხოლოდ რამდენიმე გრაფემის კვალი. წარწერის ბოლო შეამჩნია ბართლომეიმ. წარწერაში ადარნერსეს ძე ქობული ამოიცნო გიორგი ჩუბინაშვილმა.

According to the Corpus of Georgian Inscriptions by Nodar Shoshiashvili the inscription #69. According to Iv. Javakhishvili the inscription of Adarnarse Hypatos is engraved between 626-634 years. He specifies that the paleographic data prove the early origins of the inscription: the head of the grapheme Ⴣ is closed. It is easy to notice that „მეოხ ეყავ“ from this inscription is missing ხ compared to Demetrius Hypatos inscription with „მეოხ ხეყავ“. Missing the grapheme ხ can not be explained by suggesting that the author of the inscription used only one ხ in two identical neighbouring inscriptions. There is no evidence of damage either. We only can assume that in the 1st part of the VII century the phenomenon of Khanmeti was already out of use in the territory of Iberia. The major part of the researchers share the opinion of Giorgi Chubinashvili, who claims that the bas-reliefs of Jvari Monastery are of the same period as the church was built. Only a couple of graphemes are maintained from the inscription of Adarnarse’s son. The ending of the inscription was discovered by Bartholome. It was Giorgi Chubinashvili who identified Kobuli, son of Adarnarse.