ECG172

Material: Local stone

Object type: Stone cross

Text: cm

Letters:

Date: 1212

Findspot: Berdik

Original location: Berdik

Current repository: Unknown

Publication details: Ilia State University, Institute of Linguistic Studies; დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.

Interpretive

և ամիրսպասալ-
արութ(եա)ն Զաքարի
և Իւանէի ես Գրի-
գոր որդի Յիսէի թ-
5ողի զձեռնաւորա-
հակս Բերդկա վ-
ասն Շահնշահի արև-
շատութ(եա)ն և ինձ
մեղաց թողութե(ա)ն
10Վ̣Ա̣Յ̣Լ̣Ա̣Մ̣Ւ̣Ո̣Ւ̣Յ̣Ո̣Ւ̣Դ̣

Diplomatic

և ԱՄԻՐՍՊԱՍԱԼ
ԱՐՈՒԹՆ ԶԱՔԱՐԻ
և ԻՒԱՆԷԻ ԵՍ ԳՐԻ
ԳՈՐ ՈՐԴԻ ՅԻՍԷԻ Թ
5ՈՂԻ ԶՁԵՌՆԱՒՈՐԱ
ՀԱԿՍ ԲԵՐԴԿԱ Վ
ԱՍՆ ՇԱՀՆՇԱՀԻ ԱՐև
ՇԱՏՈՒԹՆ և ԻՆՁ
ՄԵՂԱՑ ԹՈՂՈՒԹԵ(Ա)Ն
10.............

apparatus

Translation (Georgian)

შ.დარჩიაშვილის თარგმანი (154-155): ზაქარიას და ივანეს ამირსპასალარობაში მე, ჰისეს ძე გრიგორმა მივუტევე საციხისთავო შაჰანშაჰის მზეგრძელობისა და ჩემს ცოდვათა მიტევებისათვის...

და ამირსპასალარობას ზაქარიასი და ივანესი მე, გრიგორმა, ძემ ჰისესი, ვაპატიე „სახელოსნე“ (გადასახადები//ხარკი, რომელსაც ხელოსნები კრეფენ) ბერდიკს შანშეს //შაჰინშაჰის მზეგრძელობისათვის და ჩემთვის ცოდვათა მიტევებისათვის ....(გაუშიფრავია) [კ. ღაფადარიანი აქ ვარაუდობს „ Ի վայելումն հաւատացելոց//საამებლად მორწმუნეთა“ - ტიპის ფრაზას] ნ. ჩანტლაძის ტარგმანი

Commentary

შესრულებულია ჰაღბატიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 5 კილომეტრში მდებარე ბერდიკში აღმართული ქვაჯვრის წინა და უკანა მხარეს. კ. ღაფადარიანი ვარაუდობს, რომ ქვაჯვარს თავზე უნდა ჰქონოდა კიდევ ერთი ქვა, ზედ ამოკვეთილი ორსტრიქონიანი წარწერით, სადაც მოხსენიენული იქნებოდნენ თანადროული მეფეები - ან თამარი, ან გიორგი. წარწერა ათსტრიქონიანია, თარიღი , დიდი სომხური წელთაღრიცხხვით, ამოკვეთილია წინა მხარეს, - 661(+551/552= 1212), ტექსტი კი ამოკვეთილია უკანა მხარეს. კ.ღაფადარიანის ვარაუდით, ქვაჯვრიდან ჩემოვარდნილია ქვა, რომელზეც იქნებოდა ასეთი ტექსტი „მეფობაში ქართველთა დიდი თამარის .... ან დროში მეფისა ქართველთა გიორგის..“ კ.ღაფადარიანის წაკითხვა (# 174139, 252) კ.ღაფადარიანი: მეხუთე სტრიქონში ღრიმეცი და ერზნკიანცი ნაცვლად ձեռնաւորահակս//“სახელოსნე“ (სახელმწიფო გადასახადი) -ისა კითხულობენ ձիւնաւորահակս//ცხენზე გადასახადი?

Bibliography:

bibliography.xmlb1აღწერილობა ჰაღბატის და სანაჰინის მონასტრებისა, არქიმანდრიტი იოანე ღრიმეცი, 1863 00

bibliography.xmlb2არქეოლოგიური აღწერა ჰაღბატის საქვეყნოდ ცნობილი სურბ ნშანის სავანისა, როსტომ ბეგ ერზნკეანცი, ვაღარშაპატი, 1886 00

bibliography.xmlb3მოგზაურობა დიდ სომხეთში, ვარდაპეტ სარგის ჯალალიანცის გამოკვლევით, 184100

bibliography.xmlb4ქვათა მატიანე, სომხური წარწერების აღწერილობის კრებული, შეადგინა კ. კოსტანიანცმა, პეტერბურგი, 191300

bibliography.xmlb5ბორჩალოს პროვინცია, ე. ლალაიანი, 1901 00

bibliography.xmlb6ძიებანი ქართულ-სომხური ურთიერთობების ისტორიიდან, შანშე დარჩიაშვილი, 2010154-155