ვანის ქვაბების ანტონ ჭყონდიდელის ზღუდის აშენების წარწერა
source date: 1204 AD
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] ვალერი სილოგავა, სამცხის ლაპიდარული ეპიგრაფიკა, 118-169

ქრისტე ადიდე ორთავე შინა სუფევათა მეფეთა მეფე და დედოფალი თამარ წელსა მეფობისა მათსა კ ანტონ ჭყონდიდელისა მიერ აღეშენა ზღუდე ესე შეიწყალენ ღმერთმან ამენ

ქრისტე, ადიდე ორივე სოფელში მეფეთა მეფე და დედოფალი თამარი, მათი მეფობის მეოცე წელს ანტონ ჭყონდიდელმა ააშენა ეს ზღუდე, ღმერთმა შეიწყალოს, ამინ.

Christ, glorify the King of the kings and Tamar the Queen in both worlds, in the twentieth year of their reign Anton Chkondideli built this wall, God bless him, Amen.

ვალერი სილოგავს დათარიღებით, ზღუდე აშენებულა და წარწერა გაკეთებულა 1204 წელს (1184+20). ვანის ქვაბები ამ დროისათვის უკვე სამეფო მონასტერი ყოფილა (მანამდე იგი გურგენისძეთა ფეოდალური სახლის საკუთრება იყო), რადგან მეფის მოხელე, მისი ვაზირი, სხვის სამფლობელო, საბატონო მონასტერს არც ზღუდეს აუშენებდა და არც სხვა სამშენებლო სამუშაოებს ჩაატარებდა. ეს თვალსაზრისი იმითაც მტკიცდება, რომ დავით აღმაშენებლის მიერ შიომღვიმისადმი 1124 წელს შედგენილი ანდერძის მიხედვით, სამეფო მონასტრები მწიგნობართუხუცესთა მისახედი იყო. ხოლო ეს თანამდებობდა თამარ მეფის დროს სწორედ ანტონ ჭყონდიდელს ეკავა, სანამ მას კათალიკოს-პატრიარქი მიქაელ მირიანისძე მისტაცებდა, ხოლო ანტონი გარეჯში წავიდოდა სამოღვაწეოდ. მიქაელ მირიანისძის გარდაცვალების შემდეგ თამარ მეფემ იგი სამეფო კარზე კვლავ ვაზირად დააბრუნა და ძველ უფლებებში აღადგინა.