საფარის წმ. საბას ტაძრის ფარეზასძის წარწერა
source date: XIII AD
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] ვალერი სილოგავა, სამცხის ლაპიდარული ეპიგრაფიკა, 118-169

†სრულ იქმნა საყდარი ესე საძირკოჳლითვე ყოვლითა ფერითა ჴელითა ფარეზასძისათა შეუნდვენ ღმერთმან

† სრულ იქმნა ეს საყდარი საძირკვლითურთ მთლიანად ფარეზასძის ხელით, შეუნდოს ღმერთმა.

საფარის მონასტერი ძველი დროიდანვე სხვადასხვა დანიშნულების 12 ნაგებობისაგან შედგებოდა. მათ შორის მთავარია წმ. საბას სახელობის ტაძარი, აგებული ბექა სამცხის სპასალარისა და მანდატურთუხუცესის მიერ XIII-XIV სს. მიჯნაზე. საფარაში ამაზე ძველი ეკლესიაც არსებობს, X ს-ის ღმრთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძარი, რომელსაც ჩრდილოეთიდან მიდგმული აქვს ზემოხსენებული წმ. საბას ტაძარი. ვალერი სილოგავას აზრით, ფარეზასძის წარწერა უყურადღებოდ არის შესრულებული, რადგან მასში გამოტოვებულია ხუროთმოძღვარ ფარეზასძის სახელი („გიორგი“ - აღმოჩნდა ტაძრის კეხზე შემოდგმულ ეკლესიის მოდელზე, რომელიც ამჟამად ახალციხის ისტორიულ მუზეუმში ინახება). გარდა ამისა, წარწერის შემსრულებელს გამორჩენია სიტყვა „ფერითა“, რომელსაც აუცილებლად მოითხოვს წინმიმავალი ტექსტი - იგი წითელი საღებავით მოუწერია ტაძრის კედელზე, ჰორიზონტალურად, მომრგვალებული სტრიქონის გასწვრივ.