პატარა სმადის ერისთავ შაბურისძისა და შიო მაწყვერელი მთავარეპისკოპოსის წარწერა
source date: 1467 AD
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] ვალერი სილოგავა, სამცხის ლაპიდარული ეპიგრაფიკა, 118-169

[...] ვალერი სილოგავა, სამხრეთ საქართველოს წარწერების შესწავლა ხელნაწერთა ინსტიტუტის ეპიგრაფიკული ექსპედიციის მიერ, 264-289

[...] ვალერი სილოგავა, სამცხე-ჯავახეთის ისტორიული მუზეუმის ქართული ეპიგრაფიკული ძეგლები, კატალოგი-გზამკვლევი, 21-22

ქრონიკონს რმიე ამა ეკლესიისა აღმშენებელს ერისთავსა შაბოჳრისძეს მაწყუერელ მთავარებისკობოზს შიოს და მშობელთა მისთა შეუნდვენ ღმერთმან

ქრონიკონი რმიე, ამ ეკლესიის ამშენებელს, ერისთავ შაბურისძეს, მაწყუერელ ეპისკოპოს შიოს და მათ მშობლებს შეუნდოს ღმერთმა.

პატარა სმადის ეკლესიის ყოფილ არქიტრავზე ამოკვეთილია ორი წარწერა: პირველი მოსახსენებელია - „ამა ეკლესიის აღმშენებელთა“ ერისთავის შაბურისძისა და მაწყვერელ მთავარეპისკოპოს შიოსი. ამ წარწერის ტექსტის ნაწილია თარიღის აღმნიშვნელი „ქრონიკონს რმიე“ (155+1312=1467 წელი), ამოკვეთილი ნახევარწრიულად განლაგებული წარწერის ტექსტის მარცხენა მხარეს, ოღონდ განივად, ჰორიზონტალურად. მეორე წარწერა, ასევე, ცალკე, დამოუკიდებელი ტექსტია და მასში აღნიშნულია, რომ „აღეშენა ესე წმიდაჲ ეკლესიაჲ იოვანე მაწყუერელ ებისკობოზისა ცალკუესისა ზეობასა“. მაშასადამე, ეკლესიის აღმშენებელნი ყოფილან, ერთი მხრივ, შიო მაწყვერელი და ერისთავი შაბურისძე, ხოლო მეორე მხრივ - იოვანე მაწყუერელი ცულკუესი. ვალერი სილოგავა გამოთქვამს ვარაუდს, რომ „ცულკუესი“ შეიძლება იყოს დაკავშირებული იოვანე მაწყვერელის საერო ცხოვრების პერიოდთან, როდესაც მას ამ სახელით უფრო იცნობდნენ. ასევე, ცოტა გაუგებარია მაშენებელთა ორი ჯგუფის დასახელება (მეორეში მხოლოდ ერთი პირია - იოვანე მაწყვერელი), რაც შეიძლება ეკლესიის მშენებლობის ორ პერიოდს ასახავდეს ორი სხვადასხვა მაწყვერელი მღვდელმთავრის დროს.