საამშენებლო წარწერა ხიჭაჭ ერისთავთ-ერისთავისა
source date: XII AD
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] გიორგი ოთხმეზური, დმანისი, ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი, I, 138-139, თბილისი, 2018

[...] გიორგი ოთხმეზური, დმანისის რაიონის ეპიგრაფიკული ძეგელები (წარწერების მიმოხილვა და ისტორიული ექსკურსი), 31, თბილისი, 2016

[...] დ. ბერძენიშვილი, ნარკვევები ქვემო ქართლის ისტორიული გეოგრაფიიდან, 145-146 თბილისი, 2014

ადიდენ ღმერთმან ხიჭაჭ ერისთავთერისთავი აღეშენა წმიდაჲ ეკლესიაჲ სადიდებელად და სალოცველად მათთა და მშობელთა მათთათჳს ამენ

წარწერას მიაკვლია დ. ბერძენიშვილმა. მისი ინფორმაციით წარწერიანი ქვა ადგილობრივი მოსახლის ყორეში იყო ჩატანებული, თუმცა ამჟამად მისი ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია. გ. ოთხმეზურის ექსპედიციამ წარწერა ვერ ნახა (შესაძლებელია ადღილობრივმა მოსახლეობამ არ აჩვენა). სარგებლობენ დ. ბერძენიშვილის გამოცემით. დაზიანება: წარწერის დასასრული დაღუპულია. ეპიგრაფიკული ძეგლებისთვის დამახასიათებელი ტრაფარეტული დაბოლოვების გათვალისწინებით შესაძლებელია ვივარაუდოთ შემდეგი სახის აღდგენა: ...სადიდებლად და სალოცველად მ[ათთა და მშობელთა (ან მომავალთა) მათთათჳს, ა(მე)ნ]. წარწერის დათარიღების საფუძველი: შინაარსი: ხიჭაჭ შარას-ძის ტიტული, ერისთავთ-ერისთავი. სავარაუდოა, რომ ის მხარის გამგებელი გამხდარიყო ბაღვაშთა დამხობის (1103 წ.) შემდეგ. წარწერის პალეოგრაფიული ნიშნები არ ეწინააღმდეგება ასეთ დათარიღებას