შიოს და მისი ძმების საამშენებლო წარწერა
source date: XII-XIII AD
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] გიორგი ოთხმეზური, დმანისი, ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი, I, 146-147, თბილისი, 2018

[...] გიორგი ოთხმეზური, დმანისის რაიონის ეპიგრაფიკული ძეგელები (წარწერების მიმოხილვა და ისტორიული ექსკურსი), 36, თბილისი, 2016

[...] Е. Такайсшвили, Археологические екскурсии разыскания и заметки, IV 89, Тб. 1913 [...]

თამარ ღმრთისა სწორის სამლოცველოი წ ქრისტე შეუნდვენ შიოსა და ძამნი მისნი პეტრე და სჳმონი რომელთა აღაშენეს ეკლესია ესე პეტრეს შეუნდვენ ღმერთმან

პალეოგრაფიული თავისებურება: III სტრ-ში გაპარულია შეცდომა - სიტყვა „ძმანი“-ს მაგივრად ამოკვეთილია „ძამნი“. წარწერის ფართობისა და გრაფემების სიმაღლის აზომვა ვერ ხერხდება. წარწერას გარშემო შემოუყვება ჩაღრმავებული კანტი, რომელიც მართკუთხა ფორმისაა და ერთიანობაში წარწერას გარკვეულ ჩარჩოში აქცევს. ე. თაყაიშვილის წაკითხვით ტექსტი მთავრდება შიოს ერთ-ერთი ძმის, პეტრეს მოსახსენებელი წარწერით. შესაძლებელია „პს“ გაიხსნას როგორც „პ(ატრონ)ს და ტექსტის დასასრულს „პატრონის“ - თამარ მეფის მოსახსენებელი წარწერა ვივარაუდოთ. დაზიანება: ქვის ზედაპირი დაფარულია მომწვანო-მოყვითალო ფერის საკმაოდ მყარი ხავსის მსგავსი მცენერით, რის გამოც ტექსტის რამდენიმე გრაფა, განსაკუთრებით შუა ნაწილი არ იკითხება. წარწერის დათარირების საფუძველი: წარწერა საამშენებლო ხასიათისაა და იხსენიებს თამარ მეფეს. შესაბამისად მისი თარიღი თამარის მეფობის პერიოდით უნდა განისაზღვროს