რუსუდან და დავით მეფეთა „ჴელი“
source date: XIII AD
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] გიორგი ოთხმეზური, დმანისი, ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი, I, 170-172, თბილისი, 2018

[...] დ. ბერძენიშვილი, ნარკვევები ქვემო ქართლის ისტორიული გეოგრაფიიდან, 114 თბილისი, 2014

[...] გიორგი ოთხმეზური, დმანისის რაიონის ეპიგრაფიკული ძეგელები (წარწერების მიმოხილვა და ისტორიული ექსკურსი), 41-42, თბილისი, 2016

[...] მ. მამარდაშვილი, ხელის გამოსახულებიანი წარწერიანი სტელა გომარეთიდან, თბილისი 1994, 63-64

✝ სახელითა ღმრთისაჲთა ესე ჴელი ჩემი არს რუსუდან მეფისა თ ამნ ნ [...] დო ვ [...] არიან ჲოვანე სათ ლომისაგან ი მომავლიდგან დაჲსუა ჴელი დავით მეფისა საყოფელნიცა წმიდისა [...] მე და ო [...] წყალ

დაზიანება: კოროზიის შედეგად სტელის ზედაპირი ატკეჩილია, წარწერა ძირითადად გადაშლილია და მხოლოდ მცირე ფრაგმენტები იკითხება. ამჟამად დავით მეფის სახელის აღმნიშვნელი გრაფემებიც აღარ ჩანს (აღდგენილია დ. ბერძენიშვილის მიხედვით). წარწერის დათარირება წინა გამოცემებში: 1) მ. მამარდაშვილის მიხედვით წარწერა XII-XIII სს-ის „ჴელების“ თანადროულია, 2) დ. ბერძენიშვილის მიხედვით რუსუდან მეფეთ-მეფის და დავით მეფის მოხსენიებით ეს წარწერა XIII ს-ით თარიღდება. წარმოდგენილი დათარირების საფუძველი: რუსუდანის და დავითის (დავით VI ნარინი) ერთად მოხსენიება მიუთითებს, რომ „ჴელი“ მათი თანამოსაყდრეობის პერიოდშია აღმართული (1230-1245 წწ.). წარწერაში მ. მამარდაშვილი რამდენიმე სიტყვას განსხვავებულად კითხულობს: ესე ხელი ჩემი არს რუსუდან მეფეთ-მეფისა... არიან იოანე... ლომი... დავით მეფისა. ხოლო გ. ოთხმეზურს 2016 წლის გამოცემაში შემდეგნაირად აქვს წაკითხული: „† ესე ჴელი ჩემი არს, რუსუდან მეფეთ-მეფისა... იოანეს ხელითა და ლომის მოჭირვებითა დაჲსუა ჴელი ესე დავით მეფისა, ამენ“