წითელი შუშის თვალი
source date: III-IV AD
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, 266

[...] თინათინ ყაუხჩიშვილი, ბერძნული წარწერები საქართველოში, 257

[...] A. Zakharow, Gemmen und Siegel des Museums Georgiens, 258

[...] И. Помяловский, Сборник греческихъ и латинскихъ надписей, 69

εὐχαρίστει

ჰმადლობდე / მადლობელი იყავ / ეზიარე

ენობრივი ნორმების მიხედვით (στ კომპლექსისთვის იხმარება დაწერილობა Ϛ; ι- გადმოსცემს ει დიფთონგს; η გასმოსცემს υ-ს; ευ-დიფთონგში მოცვეთილია პირველი ელემენტი, ამის შედეგად მიღებული υχαριστι - გადაქცეულია ιχαριστι-დ).

წარწერა საინტერესოა ენობრივად: გავრცელებული ფორმა - εὐχαριστέω - მოცემულია ახალბერძნული ფორმით: ixaristeo; ჰაძიდაკის შრომაში დამოწმებულია ფორმები: (ε)ὐκαριστῶ, (ε)ὐκαριστία, ე.ი. ისეთი, სადაც ε მოცვეთლია და ამისი გამოთქმა არის: vkaristo, vkaristia. ე.ი. კლასიკური დროის ეუ დიფთონგი, შემდეგ გადაქცეული ევ-ად, ბოლოს გამოითქმის ივ და ავ-დ (შდრ. G. H. Hatzidakis, Einleitung in die neugrichischen Grammatik, 1892, S.S. 285, 345), ჩვენს შემთხვევაში υ (რომელიც ალბათ ვ-დ გამოითქმოდა) გადმოცემულია η-თი. იტაციზმისეულია მოვლენა ბოლოში ι-ს ხმარებისა - ηχαριστι. ნახმარია ლიგატურა Ϛ/στ).

ნივთი, როგორც ხელოვნების ნიმუში შესწავლილია ა. ზახაროვის მიერ და რომაული ხანისად არის მიჩნეული.

თუ სიტყვა εὐχαρίστει-ს "ზიარების" მნიშვნელობით გავიგებთ, ნივთი ქრისტიანული ხანის ძეგლად უნდა მივიჩნიოთ და ყოველ შემთხვევაში ჩვენს ტერიტორიაზე არა უადრეს IV ს-ისა მოხვედრილად.

ა. ზახაროვის სტატიაში წარწერა გარჩეული არ არის. გადმოცემულია მხოლოდ ასეთი ფორმით: ΗΧΑΡΙΣΙ. ამ ნივთზე უნდა იყოს ლაპარაკი ი. პომიალოვსკის კრებულში (Сборник... 69), სადაც ბაიერნის შრომის მიხედვით მოყვანილია წარწერა ასეთი სახით: ΗΧ ΑΡΙ ΕΙ წარწერა არც აქაა გარჩეული. στ, რომელიც თავისებური ლიგატურით არის წარმოდგენილი, არც ერთგან სწორად არ არის გაგებული.