ახტალის თორმეტი მოციქულის ეკლესიის წარწერა
source date: 1250
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] ზაზა ალექსიძე, ლუვრი - ახტალა, 316-330

[...] Е. Такаишвили, Грузинския надписы Ахталы, 138-145

[...] ლეონ მელიქსეთ-ბეგი, ლორე-ტაშირის ქართული ეპიგრაფიკა, 311-312

[...] А. Эрицов, Монастырь Ахтала, Кавказская старина

჻†჻ მე ოჳღირსი჻ და სულითა჻ საწყალობელი჻ წინამძღუარი჻ პეტრე჻ ღირსვიქმენ აღშენებად჻ ეგოჳტერისა ამის჻ სახელსა ზედა წმიდათა მოციქულთასა სადიდებელად მათდა და პირველ პატრონთა და გამზრდელთა ღმრთისა ჩუენთა჻ სამლოცველოდ჻ და სულისა ჩემისა სალოცველსახსენებელად და განვიჩინე ათორმეტთა მოციქულთა დღესასწაულის მეორე დღე ვინაცა ჩემისა გოჳარისა კაცი იყოს მისისა ძალისაებრ ძმათა განმიჴსენებდეს და იგი ჟამსა მიწირვებდეს და მე თქუენთა ლოცვათა შინა მომიჴსენებდეთ჻ და ოჳკუეთოჳ ჩემთა ცოდვათა მისაგებელი მომაგოს ღმერთმან და ჩემისა გუარისა კაცი აღარავინ იყოს თქუენ ქრისტეს მოყუარენო და მზგავსნო჻ მამანო წინამძღუარნო და ყოველნოვე ძმანო ვინცა პატრონისა ავაგ ათაბაგისა სამწირველოსა ჩემგნით აღშენებულსა ზედა ღირსყოს აღირსოთ პირველ პატრონთა და თქუენ ჩემიცა სული მანვე იოჳრვოს დაოჳკლებელად ჩემითა ჴელითა და ძმისწულისა ჩემისა ილარიონისითა აგჳშენებია და არავინ გოჳჱმართლების ოჳჴსენებლობასა჻ ესე ჩემგნით განჩენილი ანოჳ ჩუენისა გოჳარისა კაცმან ანოჳ ვინ სხუაჲ შემოვიდეს და დააკლოს და შეცვალოს შემცაიცვლების შჯულისაგან ქრისტეანთაჲსა და ცოდვათა ჩემთა პასუხი მან გასცეს წინაშე ღმრთისა

† მე, უღირსი და სულითა საწყალობელი წინამძღვარი პეტრე, ღირსი გავხდი ამ ეგვტერის აშენებისა წმიდათა მოციქულთა სახელზე, სადიდებელად მათდა და პირველ პატრონთა და გამზრდელთა, ღმრთისა ჩუენთა სამლოცველოდ. ჩემი სულის სალოცველ-საჴსენებელად განვაჩინე ათორმეტთა მოციქულთა დღესასწაულის მეორე დღე. ვინც ჩემი გვარის კაცი იყოს, მისი ძალისაებრ ძმათა გამიჴსენებდეს და ჟამს მიწირვებდეს და მე თქუენს ლოცვებში მომიჴსენებდეთ. ხოლო თუ ჩემთა ცოდვათა მისაგებელი მომაგო ღმერთმა და ჩემი გვარის კაცი აღარავინ იყოს, თქუენ, ქრისტესმოყუარენო და მსგავსნო მამანო, წინამძღუარნო და ყოველნო ძმანო, ვინც ჩემ მიერ აშენებულ პატრონ ავაგ ათაბაგის სამწირველოს ზედა ღირს-იყოთ და აღირსოთ პირველ პატრონთა, ჩემი სულიც იურვეთ დაუკლებელად. ჩემი და ჩემი ძმისწულის, ილარიონის, ჴელით აგჳშენებია და არავინ გუჱმართლების უჴსენებლობასა. ესე ჩემ მიერ განჩენილი გინდ ჩუენისა გვარისა კაცმან, გინდ ვინმე სხვა მოვიდეს და დააკლოს და შეცვალოს, შე-მცა-იცვლების შჯულისაგან ქრისტეანეთაჲსა და ცოდვათა ჩემთა პასუხი მან აგოს უფლის წინაშე.

პეტრე წინამძღვრის ეს წარწერა ზაზა ალექსიძისათვის გახდა გასაღები ლუვრის წარწერის გასაშიფრად. მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ეს ორი წარწერა, ლუვრისა და ახტალის, მოთავსებული იყო ერთმანეთის გვერდით, ჯერ პეტრეს წარწერა, ბალავრის თავზე, შემდეგ კი ილარიონის, მის გასწვრივ. ამ მოსაზრებას ამყარებს წარწერების პალეოგრაფიული ერთგვაროვნებაც.