ზარზმის ფერისცვალების ხატის ზვიად ერისთავის წარწერა
source date: XI AD
availability: დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/)

[...] Г.Н. Чубинашвили, Грузинское чеканное искусство, 27-32

[...] ვალერი სილოგავა, სამცხის ლაპიდარული ეპიგრაფიკა, 118-169

[...] ივანე ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათმცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, 170-172

სახელითა ღმრთისაჲთა მე ზვიადი ერისთავი ძჱ სულკურთხეულისა ერისთავისა არაბაჲსი ღირსვიქმენ შემკობად პატიოსნისა ამის ხატისა შეივედრე სული და ჴორცნი ჩემნი ხატო ფერისცვალებისაო შეეწიე სულსა ჩემსა დღესა მას

ღვთის სახელით, მე ზვიად ერისთავი, ძე სულკურთხეულისა არაბა ერისათავისა, ამ პატიოსანი ხატის შემკობის ღირსი გავხდი. შეივედრე ჩემი სული და ხორცი, ფერისცვალების ხატო, და შეეწიე ჩემს სულს იმ დღეს.

ივანე ჯავახიშვილი მიიჩნევს, რომ წარწერაში დასახელებული ზვიად ერისთავი XI საუკუნის პირველი მეოთხედის, გიორგი I-ის დროინდელი მოღვაწეა, რომელიც 1023 წელს სათავეში ედგა ქართულ ჯარს ბიზანტიის კეისრის წინააღმდეგ ბრძოლაში. გარდა ამისა, ფერისცვალების ხატზე მოიპოვება 886 წლის წარწერაც. ივანე ჯავახიშვილი მიიჩნევს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ წარწერა 886 წლით თარიღდება, იგი უფრო გვიან, XI საუკუნეში ზვიად ერისთავის მიერ მისი რესტავრირების დროს ხელახლა უნდა იყოს გამოჭედილი. ეს ორი წარწერა ერთი და იმავე ხელითა და ოსტატობით არის გაკეთებული XI საუკუნეში. როგორც ჩანს, ზვიად ერისთავმა ხატის ხელმეორედ შემოსვის დროს ეს პირველი წარწერაც განაახლა და იქვე თავისი წარწერაც მიაყოლა.