<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">ხვილიშას ტაძრის თეოდოტის წარწერა</title>
                <editor xml:lang="ka">ვალერი სილოგავა</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG103</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>ხვილიშა</collection>
                    </msIdentifier>
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">მოსახსენებელი</seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>
                                    <objectType xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/1483">ფასადი</objectType>
                                    <material xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/2">ქვა</material>
                                      <dimensions unit="cm">
                                            <width/>
                                            <height/>
                                            <depth/>
                                      </dimensions>
                                </support>
                            </supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout writtenLines="1"><seg xml:lang="ka">წარწერა ერთსტრიქონიანია. იგი ამოკვეთილია კარნიზის ფილის ფრაგმენტზე,
                                        რომელიც ამჟამად თავის თავდაპირველ ადგილას არ ზის და ჩასმულია ტაძრის სამხრეთი კედლის ქვების წყობაში</seg>
                                        <dimensions unit="cm">
                                         <width/>
                                         <height/>
                                          </dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>
                        <handDesc>
                            <handNote script="asomtavruli" style="inscribed">
                                <seg xml:lang="ka"><rs type="execution">ამოღარული</rs> <rs type="script">ასომთავრული</rs> წარწერა</seg>
                                <height/>
                             </handNote>
                        </handDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace><seg xml:lang="ka">ხვილიშა, ასპინძა</seg></origPlace>
                                 <origDate notBefore-custom="600" notAfter-custom="900"
                                    evidence="lettering" datingMethod="#julian">VII-VIII</origDate>
                            </origin>
                            <provenance type="found">
                                <placeName type ="ancientFindspot"><seg xml:lang="ka">ხვილიშას ტაძარი, ასპინძა</seg></placeName>
                                <!-- "41.565011, 43.262205"-->
                                <rs type="circumstances"></rs>
                                <rs type="context"></rs>
                                <rs type="monuList"/></provenance>
                            <provenance type="observed">
                                <placeName type="modernSpot"><seg xml:lang="ka">ხვილიშას ტაძარი, ასპინძა</seg></placeName>
                                <idno/>
                            </provenance>
                    </history>
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
        <revisionDesc><change when="2019-10-29" who="Eka Kvirkvelia">ტექსტის სრული კოდირება, მეტამონაცემების სრული კოდირება,
            ბმულებით დაკავშირება ავტორიტეტულ წყაროსთან</change></revisionDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg103.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ხვილიშას ტაძრის თეოდოტის წარწერა</desc>
                <desc xml:lang="en"></desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
           <div type="bibliography">

       <p><bibl n="1"><ptr target="#b148"/> ვალერი სილოგავა, სამხრეთ საქართველოს წარწერების შესწავლა ხელნაწერთა ინსტიტუტის ეპიგრაფიკული ექსპედიციის მიერ, <citedRange> 264-289</citedRange></bibl></p>

            </div>

              <div type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">

                        <!--"ქე თოდოჲტი შე"-->

                <ab>
                   <lb n="1"/><w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                            <persName type="local" key="თოდოჲტი">თოდოჲტი</persName>
                            <w lemma="შეწყალება"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეიწყალ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                  </ab>
               </div>

         <div type="translation">
             <p xml:lang="ka">ქრისტე, თოდოჲტი შეიწყალე.</p>
         </div>

               <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">ვალერი სილოგავას მიაჩნია, რომ წარწერის ტექსტში საკუთარი სახელის წაკითხვა სხვაგვარადაც არის შესაძლებელი. ცნობილია, რომ უძველეს ქართულ წერილობით
                ძეგლებში, მათ შორის, წარწერებში, განკვეთილობის ნიშნები, ანუ სიტყვების ერთმანეთისაგან გამომყოფი წერტილები
                არ გვხვდება. ზოგჯერ უძველეს ქართულ წარწერებში სიტყვების ცალ-ცალკე დაჯგუფებისა და მათი ურთიერთგამიჯვნის ფუნქციას ასრულებს ქარაგმის ხაზი, რომელიც ხშირად
                დასმულია დაქარაგმებული სიტყვის მთელ სიგრძეზე. ხვილიშას ტაძრის წარწერის ამ მოკლე ტექსტში ქარაგმის ნიშანი გვაქვს სამ ადგილას - პირველი სიტყვის „ქე“-ს,
                ბოლო სიტყვის „შე“-ს და ბოლოდან მეორე სიტყვის თავზე. ამ უკანასკნელ ადგილას იგი დასმულია სამი ასოს - „ჲტი“-ს მთელ სიგრძეზე, ისე რომ ასოთა კომპლექსს
                აშკარად ცალკე ადგილი აქვს მიჩენილი წარწერის მთელ ტექსტში. მართლაც, თუ ჩვენ ვიგულისხმებთ, რომ აქ ცალკე, დამოუკიდებელი სიტყვაა ამოკვეთილი,
                მაშინ შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ხვილიშას ტაძრის წარწერის ტექსტი შედგება არა 3, არამედ 4 სიტყვისაგან. და იგი შეიძლება ასე წავიკითხოთ: „ქ(რისტ)ე, თოდო ჲ(ო)ტი შ(ეიწყალ)ე.“
                ასეთ შემთხვევაში „ჲ(ო)ტი“, ანუ „მცირე“ თოდოს ეპითეტად უნდა მივიჩნიოთ და მაშინ მივიღებთ, რომ წარწერა თოდო იოტის, ანუ თოდო მცირეს შეწყალებას შეიცავს.
                ამგვარ კონტექსტში „ჲ(ო)ტი“ უჩვეულოა და არც სხვაგან გვხვდება, მაგრამ ამავე დროს, „ჲ~ტი“-ს თავზე დასმულ ქარაგმის ნიშანს, ვალერი სილოგავას აზრით, სხვა ახსნა არ ეძებნება.</p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>
