<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">ვალეს ნავრაის ძისწულის წარწერა</title>
                <editor xml:lang="ka">ვალერი სილოგავა</editor>
                <editor>ნოდარ შოშიაშვილი</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG106</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>ვალე</collection>
                    </msIdentifier>
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">მოსახსენებელი</seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>
                                    <objectType xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/100">სვეტი</objectType>
                                    <material xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/2">ქვა</material>
                                      <dimensions unit="cm">
                                            <width/>
                                            <height/>
                                            <depth/>
                                      </dimensions>
                                </support>
                            </supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout writtenLines="3"><seg xml:lang="ka">წარწერა სამსტრიქონიანია. იგი
                                       ამოკვეთილია ვალეს ტაძრის სამხრეთი შესასვლელის მარჯვენა სვეტის თავზე, რომლის დასაწყისი დაზიანებულია</seg>
                                        <dimensions unit="cm">
                                             <width/>
                                             <height/>
                                          </dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>
                        <handDesc>
                            <handNote script="asomtavruli" style="inscribed">
                                <seg xml:lang="ka"><rs type="execution">ამოღარული</rs> <rs type="script">ასომთავრული</rs> წარწერა</seg>
                                   <height/>
                                  </handNote>
                        </handDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace><seg xml:lang="ka">ვალე</seg></origPlace>
                                 <origDate notBefore-custom="800" notAfter-custom="900"
                                    evidence="lettering" datingMethod="#julian">IX</origDate>
                            </origin>
                            <provenance type="found">
                                <placeName type ="ancientFindspot"><seg xml:lang="ka">ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესია</seg></placeName>
                                <!-- "41.616649, 42.866457"-->
                                <rs type="circumstances"></rs>
                                <rs type="context"></rs>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>
                            <provenance type="observed">
                                <placeName type="modernSpot"><seg xml:lang="ka">ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესია</seg></placeName>
                                <idno/>
                            </provenance>
                    </history>
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
        <revisionDesc><change when="2019-10-29" who="Eka Kvirkvelia">ტექსტის სრული კოდირება, მეტამონაცემების სრული კოდირება,
            ბმულებით დაკავშირება ავტორიტეტულ წყაროსთან</change></revisionDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg106.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ვალეს ნავრაის ძისწულის წარწერა</desc>
                <desc xml:lang="en"></desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
           <div type="bibliography">

       <p><bibl n="1"><ptr target="#b149"/> ვალერი სილოგავა, სამცხის ლაპიდარული ეპიგრაფიკა, <citedRange> 118-169</citedRange></bibl></p>
       <p><bibl n="2"><ptr target="#b101"/> ნოდარ შოშიაშვილი, ქართული წარწერების კორპუსი, <citedRange> 284</citedRange></bibl></p>           

             </div>


              <div type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">

                        <!--"ნმ[....]ნვ
                            რაის ძისწო
                            ჳლი
                             "-->

                <ab>
                   <lb n="1"/>ნმ<gap reason="lost" extent="unknown" unit="chars"></gap>
                            <persName key="ნავრა" type="local"><expan><abbr>ნ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ვ
                   <lb n="2" break="no"/>რაის</abbr></expan></persName>
                            <w lemma="ძისწულ">ძისწო
                   <lb n="3" break="no"/>ჳლი</w>
                  </ab>
               </div>

          <!-- x <div type="apparatus" xml:space="preserve"/>

             <listApp>
                 <app loc="1">
                    <lem resp="ვალერი სილოგავა">ნვ</lem>
                    <rdg resp="ნოდარ შოშიაშვილი">[გუე]</rdg>
                 </app>
                 </listApp>
        </div> -->

         <div type="translation">
             <p xml:lang="ka">ნავრაის ძისწული</p>
         </div>

               <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">ვალეს ღვთისმშობლის ტაძარი სამცხის ერთ-ერთი უძველესი ეკლესიაა. ტაძარი ახლა ბაზილიკურია, თუმცა თავდაპირველად,
                როგორც სპეციალურ ლიტერატურაშია გამოკვლეული, „გარედან სწორკუთხა ფორმის გუმბათიანი ნაგებობა ყოფილა, სადაც გუმბათი
                ეყრდნობოდა აფსიდის კუთხეებსა და ორ თავისუფლად მდგარ ბურჯს“(რ. მეფისაშვილი, ვალეს ტაძარი და მისი აღშენების ორი ძირითადი
                პერიოდი, ქართულ ხელოვნება, 5, თბ., 1950,  38). გამოკვლეულია ისიც, რომ ტაძრის თავგადასავალი სულ ცოტა ორ მშენებლობით
                პერიოდს მაინც მოიცავს და მეორე პერიოდს განეკუთვნება დედისიმედის ვრცელი (45 სტრქ.) ასომთავრული წარწერა საამშენებლო-მემორიალური
                შინაარსისა, დათარიღებული 1561-1564 წლებით.
                რაც შეეხება ნავრაის ძისწულის წარწერის დათარიღებას, ვალერი სილოგავას აზრით, მას ახასიათებს ძველი პალეოგრაფიული ნიშანი - ლასის გადმოცემა
                ნუსხური მოხაზულობისაკენ მიდრეკილებით. პალეოგრაფიული ნიშნებით ვალეს სხვა წარწერებსაც, კრავის და გაბრიელ მახარებლის, ძველი პალეოგრაფიული ნიშნები აქვთ:
                მ-ანის მუცლის შემკვრელი ხაზის მარჯვნივ გადასვლა, ე-ნისა და ლ-ასის გადმოცემა ზედა ჰორიზონტალურ ხაზთან დამატებითი ხაზის - წანაზარდის გარეშე, რაც წარწერის
                IX საუკუნით დათარიღების არგუმენტებია. </p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>
