<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> 

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">საფარის წმ. საბას ტაძრის გიორგი მალეს წარწერა</title>
                <editor xml:lang="ka">ვალერი სილოგავა</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG123</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>საფარა</collection>
                    </msIdentifier>
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">სავედრებელი</seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>                             
                                    <objectType xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/1483">ფასადი</objectType>
                                    <material xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/2">ქვა</material>                                   
                                      <dimensions unit="cm">
                                        <width/>
                                        <height/>
                                        <depth/>
                                      </dimensions>
                                </support>
                            </supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout writtenLines="1"><seg xml:lang="ka">წარწერა ერთსტრიქონიანია</seg>
                                        <dimensions unit="cm">
                                         <width/>
                                         <height/> 
                                        </dimensions>  
                                    </layout>                                   
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>                        
                        <handDesc>
                            <handNote script="asmotavruli" style="inscribed">
                                <seg xml:lang="ka"><rs type="execution">ამოღარული</rs> <rs type="script">ასომთავრული</rs> წარწერა, კიდურწაისრული</seg>
                                   <height/> 
                            </handNote>
                        </handDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace><seg xml:lang="ka">საფარა</seg></origPlace>
                                 <origDate notBefore-custom="1200" notAfter-custom="1300" precision="medium"
                                    evidence="context" datingMethod="#julian">XIII</origDate>
                            </origin>
                            <provenance type="found">
                                <placeName type ="ancientFindspot"><seg xml:lang="ka">საფარის მონასტრის წმ. საბას ტაძარი</seg></placeName>
                                <!-- "41.602116, 43.031036"--> 
                                <rs type="circumstances"></rs>
                                <rs type="context"></rs>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>                                
                            <provenance type="observed">
                                <placeName type="modernSpot"><seg xml:lang="ka">საფარის მონასტრის წმ. საბას ტაძარი</seg></placeName>
                                <idno type="invNo"/>
                            </provenance> 
                    </history>                   
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
        <revisionDesc><change when="2019-10-29" who="Eka Kvirkvelia">ტექსტის სრული კოდირება, მეტამონაცემების სრული კოდირება, 
            ბმულებით დაკავშირება ავტორიტეტულ წყაროსთან</change></revisionDesc>
    </teiHeader>
   <!-- <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg123.jpg">
                <desc xml:lang="ka">საფარის წმ. საბას ტაძრის გიორგი მალეს წარწერა</desc>
                <desc xml:lang="en"></desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile> -->
    <text>
        <body>                    
            <div type="bibliography">
                 
    <p><bibl n="1"><ptr target="#b149"/> ვალერი სილოგავა, სამცხის ლაპიდარული ეპიგრაფიკა, <citedRange> 118-169</citedRange></bibl></p>
               
            </div>
 
              <div type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">
                
                        <!-- "ოო ღთ შეწირნ კრნი ესე ვა მწჳლლნი ქურვსნი მწრისა გი მალესგნ შენდვნ ღნ "--> 
                                                            
           
                <ab>
                   <lb n="1"/><w lemma="უფალ"><expan><abbr>ო</abbr><ex>ჳფალ</ex><abbr>ო</abbr></expan></w> 
                              <w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მერ</ex><abbr>თ</abbr><ex>ო</ex></expan></w> 
                              <w lemma="შეწირვა"><expan><abbr>შე</abbr><ex>ი</ex><abbr>წირ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w> 
                              <w lemma="კარ"><expan><abbr>კ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რნი</abbr></expan></w> 
                              <w lemma="ესე">ესე</w> 
                              <w lemma="ვითარცა"><expan><abbr>ვ</abbr><ex>ითარც</ex><abbr>ა</abbr></expan></w> 
                              <w lemma="მწულილ"><expan><abbr>მწ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ჳლ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ლნი</abbr></expan></w> 
                              <w lemma="ქურივ"><expan><abbr>ქურ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ვ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნი</abbr></expan></w> 
                              <w lemma="მწირ"><expan><abbr>მწ</abbr><ex>ი</ex><abbr>რისა</abbr></expan></w> 
                              <persName type="local" key="გიორგი მალე მწირი"><expan><abbr>გ</abbr><ex>იორგ</ex><abbr>ი</abbr></expan></persName> 
                              <w lemma="მალე"><expan><abbr>მალეს</abbr><ex>ა</ex><abbr>გ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w> 
                              <w lemma="შენდობა"><expan><abbr>შე</abbr><ex>მი</ex><abbr>ნდვ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                              <w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მერთმა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                   </ab>
               
            </div>   
            
         <div type="translation">
             <p xml:lang="ka">უფალო ღმერთო, შეიწირე ეს კარები, როგორც მწულილი ქვრივისა, მწირ გიორგი მალესაგან, შემინდოს ღმერთმა.</p>
         </div>    
                             
               <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">საფარის მონასტერი ძველი დროიდანვე სხვადასხვა დანიშნულების 12 ნაგებობისაგან შედგებოდა. მათ შორის მთავარია წმ. საბას
                   სახელობის ტაძარი, აგებული ბექა სამცხის სპასალარისა და მანდატურთუხუცესის მიერ XIII-XIV სს. მიჯნაზე. საფარაში ამაზე ძველი ეკლესიაც არსებობს, X ს-ის
                   ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძარი, რომელსაც ჩრდილოეთიდან მიდგმული აქვს ზემოხსენებული წმ. საბას ტაძარი.
                   საფარის წმ. საბას ტაძრის დასავლეთის შესასვლელის დიდი ზომის არქიტრავზე ქვემოდან ზემოთ
                                ერთმანეთის თანმიმდევრობით ამოკვეთილია სამი წარწერა-საბუთი. ზემოდან პირველი წარწერა არის ოქროპირ გაბეცასძის მიერ ეკლესიის 
                                ქვის ფილებით გადასახურად 120 ბოტინატის შეწირვის შესახებ, მეორე - იოვანე ღვიას შვილის წარწერა, 
                                ხოლო მესამე - გიორგი მალეს წარწერა კარის შეწირვის შესახებ.
                  გიორგი მალეს წარწერის მიხედვით, გიორგი მალეს ტაძრისათვის შეუწირავს კარნი. იგი უფალს სთხოვს, ეს კარნი ისე შეიწირე, „ვითარცა მწულილნი ქურივისანიო“.
                ვალერი სილოგავას აზრით, „მწულილნი ქურივისანი“ ალუზიაა სახარებისეული იგავისა (მრ. 12,4; ლკ. 21,1-4). სახარების აღნიშნულ მუხლებში
                მოთხობილია ქვრივი გლახაკი დედაკაცის შესახებ, რომელმაც იერუსალიმის ტაძარს ორი წვრილი მონეტა შესწირა, ხოლო მაცხოვარმა, რომელიც იქვე იდგა მოწაფეებთან
                ერთად და „ხედვიდა“, როგორ სწირავდნენ ტაძარს მდიდრები, ქვრივი დედაკაცის შეწირულება ყოველთა მდიდართა მიერ შეწირულ „ფრიადთა უფროჲსად“
                შეწირულად მიიჩნია, რადგან მათ „ნამეტნავისაგან მათისა დადვეს შესაწირავსა“, ხოლო ქვრივმა - „ნაკლულოვანებისაგან თჳსისა ყოველი, რაჲცა აქუნდა“. იგავის აზრია:
                ქვრივმა ორი წვრილი მონეტის სახით ყველა სხვა მდიდარზე მეტი შეწირა, რადგან უკანასკნელი საარსებო რაც გააჩნდა, იგი გაიღო, ხოლო მდიდრებმა, რაც
                ზედმეტი გააჩნდათ, იგი შეწირეს ტაძარს. იმ მდიდარი შეწირულობის ფონზე, როდესაც ოქროპირ გაბეცასძე 120 ბოტინატს სწირავს საფარას, 
                ხოლო იოვანე ღვიას შვილი დიდძალ მამულებს, გიორგი მალეს მცირე შეწირულობა - მხოლოდ კარები გაუღია. როგორც სახარებაში, 
                ისე წმ. საბას ტაძრის არქიტრავის წარწერებში აშკარაა შეწირულ ქონებათა უთანასწორობა, თუმცა ამით ოდნავ არ მცირდება გიორგი მალეს 
                შეწირულების მნიშვნელობა, პირიქით, იგი აღემატება კიდეც სხვებისას თავისი გულწრფელობით და უკანასკნელი შესაწირის გაღებით, 
                რაც მინიშნებულია სახარებისეული იგავის ალუზიური მოხმობით.</p>                
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>