<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">საამშენებლო წარწერა თეოდორესი</title>
                <editor xml:lang="ka">გიორგი ოთხმეზური</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                <idno type="filename">ECG223</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                        დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>
                            დმანისი
                        </collection>
                    </msIdentifier>

                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">საამშენებლო</seg>
                            <seg xml:lang="en">Building</seg>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>
                                    <objectType xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/111">ქვაჯვარის ბაზისი</objectType>
                                    <material xml:lang="ka" ref="https://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/2">ქვა</material>
                                    <dimensions unit="cm">
                                        <width>115</width>
                                        <height>33</height>
                                    </dimensions>
                                </support>
                            </supportDesc>
                            <layoutDesc>
                                <layout writtenLines="11">
                                    <seg xml:lang="ka">ეკლესიის აღმოსავლეთით მდებარე სასაფლაოზე აღმართული ქვაჯვრის ბაზისის ერთ-ერთ წახნაგზე
                                        ამოკვეთილი იყო 11 სტრიქონიანი წარწერა.</seg>
                                    <dimensions unit="cm">
                                        <width/>
                                        <height/>
                                    </dimensions>
                                </layout>
                            </layoutDesc>
                        </objectDesc>
                        <handDesc>
                            <handNote script="asomtavruli" style="inscribed">
                                <seg xml:lang="ka"><rs type="script">ასომთავრული</rs> წარწერა</seg>
                                <dimensions unit="cm">
                                    <height/>
                                </dimensions>
                            </handNote>
                        </handDesc>
                        <decoDesc>
                            <decoNote>
                                <seg xml:lang="ka">ბაზისის 3 წახნაგი (ორი გვერდითა და ერთი უკანა წახნაგი) დაფარულია წნული ორნამენტით, ხოლო წინა მხარეს წახნაგის ზედაპირი გლუვია.</seg>
                            </decoNote>
                        </decoDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                        <origin>
                            <origPlace><seg xml:lang="ka">ამბარლო</seg></origPlace>
                            <origDate>1032</origDate>
                        </origin>
                        <provenance type="observed">
                            <placeName type="modernspot"><seg xml:lang="ka">ამბარლო, წმ. ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ეკლესია</seg></placeName>
                            <rs type="circumstances"/>
                            <idno/>
                        </provenance>
                    </history>
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
    </teiHeader>

    <!--

    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="tskise_01.jpg">
                <desc xml:lang="ka">წყისეს წარწერა</desc>
                <desc xml:lang="en"></desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile> -->


    <text>
        <!--
        1.ქ(რისტ)ე შ(ეიწყალ)ე თ(ევდორ)ე
        2.ქ. სახ(ე)
        3.ლითა
        4.ღ(მრ)თ(ი)ს(აჲ)თ
        5.ა მე
        6.თ(ევდორ)ე ღ(ი)
        7.რ(ს ვი)ქმ
        8.ენ აღ
        9.შ(ე)ნ(ე)ბ(ა)
        10.დ ა(მი)ს ე
        11.კლ(ესიი)სა
        -->
        <body>
            
            <div type="bibliography">
                
                <p><bibl n="1"><ptr target="#b7"/> გიორგი ოთხმეზური, დმანისი, ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი, I, <citedRange>117-118</citedRange>, თბილისი, 2018</bibl></p>
                <p><bibl n="2"><ptr target="#b213"/> დ. ბერძენიშვილი, ნარკვევები ქვემო ქართლის ისტორიული გეოგრაფიიდან, <citedRange>108</citedRange> თბილისი, 2014</bibl></p>
            </div>

              <div type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">
                <ab>
                    <lb n="1"/><w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                               <w lemma="წყალობა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეიწყალ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                               <persName type="local" key="თევდორე [ამბარლოს მაშენებელი]"><expan><abbr>თ</abbr><ex>ევდორ</ex><abbr>ე</abbr></expan></persName>
                    <lb n="2"/>&#10013;
                               <w lemma="სახელ"><expan><abbr>სახ</abbr><ex>ე</ex>
                    <lb n="3" break="no"/><abbr>ლითა</abbr></expan></w>
                    <lb n="4"/><w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრ</ex><abbr>თ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ს</abbr><ex>აჲ</ex><abbr>თ
                    <lb n="5" break="no"/>ა</abbr></expan></w>
                               <w lemma="მე">მე</w>
                    <lb n="6"/><persName type="local" key="თევდორე [ამბარლოს მაშენებელი]"><expan><abbr>თ</abbr><ex>ევდორ</ex><abbr>ე</abbr></expan></persName>
                               <w lemma="ღირს"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>ი</ex>
                    <lb n="7" break="no"/><abbr>რ</abbr><ex>ს</ex></expan></w>
                               <w lemma="ქმნა">(ვი)ქმ
                    <lb n="8" break="no"/>ენ</w>
                               <w lemma="შენება"><expan><abbr>აღ
                    <lb n="9" break="no"/>შ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ა</ex>
                    <lb n="10" break="no"/><abbr>დ</abbr></expan></w>
                               <w lemma="ესე"><expan><abbr>ა</abbr><ex>მი</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
                               <w lemma="ეკლესია"><expan><abbr>ე
                    <lb n="11" break="no"/>კლ</abbr><ex>ესიი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                </ab>
            </div>

          

                <div type="translation"/>

                <div type="commentary">
                    <p xml:lang="ka">გიორგი ოთხმეზურის ექსპედიციას არტეფაქტი წაქცეული და ნახევრად მიწაში ჩაფლული
                        დახვდა. ბაზისის წონის გამო მისი წამოყენება ვერ შეძლეს. თუმცა, მიწის
                        გარკვეული რაოდენობის მოშორების შემდეგ გაარკვიეს ბაზისის სრული ზომები.
                        ბაზისის წინა და უკანა წახნაგები ზომებით ტოლია (80-45) და გვერდითა, ასევე ტოლ
                        წახნაგებთან (80-33) შედარებით უფრო ფართოა. ბაზისის 3 წახნაგი (ორი გვერდითა
                        და ერთი უკანა წახნაგი) დაფარულია წნული ორნამენტით, ხოლო წინა მხარეს,
                        წახნაგის ზედაპირი გლუვია, თუმცა მასზე წარწერის მცირე კვალიც კი არ შეიმჩნევა.
                        არ შეიმჩნევა არც წარწერის განგებ დაზიანების კვალი. სამწუხაროდ, ბაზისის
                        აღმომჩენი დ. ბერძენიშვილი არ აკონკრეტებს, თუ რომელ წახნაგზე იყო შესრულებული
                        მის მიერ ამოკითხული წარწერა. რჩება ერთადერთი შესაძლებლობა, რომ წარწერა
                        შესრულებულია ბაზისის სწორედ იმ გვერდითა ვიწრო წახნაგზე,
                        რომლითაც ეს მასიური არტეფაქტი მიწაშია ჩაფლული და რომლის უმეტესი ნაწილიც არ
                        ჩანს. ეს მოსაზრებაც მხოლოდ ვარაუდის სახით თუ დარჩება, რადგან აღნიშნული
                        წახნაგის ზედა ნაწილის მცირე ადგილზეც, რომელიც მოჩანს მიწიდან, წნული
                        ორნამენტი შეიმჩნევა. ვიდრე სპეციალური ტექნიკით არ მოხერხდება აღნიშნული
                        ბაზისის მიწიდან ამოღება და წარწერის ნახვა, გ. ოთხმეზურის ჯგუფი სარგებლობს დ.
                        ბერძენიშვილის პუბლიკაციით.
                        წარწერის დათარიღების საფუძველი: შინაარსის მიხედვით წარწერა ამბარლოს სხვა წარწერების თანადროულია.
                        მეორე სტრიქონში დ. ბერძენიშვილი კითხულობს სიტყვა: ქრისტე.
                        დედნის ტექსტი ამბარლოს სხვა წარწერების წაკითხვების გათვალისწინებით სავარაუდოდაა აღდგენილი.</p>

                </div>

        </body>
    </text>
</TEI>
