<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">გინიჩუტლის ქართული წარწერა დაღესტნიდან</title>
                <editor xml:lang="ka">ტოგო გუდავა, შაჰბან ჰაფიზოვი</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG377</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>ხუნზახი</collection>
                    </msIdentifier>
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">მოსახსენებელი</seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>
                                    <objectType xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/259">ფილა</objectType>
                                    <material xml:lang="ka" ref="http://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/2">ქვა</material>
                                      <dimensions unit="cm">
                                        <width>24</width>
                                        <height>17</height>
                                        <depth>4,5</depth>
                                      </dimensions>
                                </support>
                            </supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout writtenLines="8"><seg xml:lang="ka">წარწერა რვასტრიქონიანია. იგი ამოკვეთილია ქვაზე, რომელსაც სწორკუთხედის ფორმა აქვს.
                                    ქვის ზედა ნაწილი სისქე-სიგანეში ოდნავ უფრო ვიწროა, ვიდრე ქვედა. ქვის წინა მხარის ზედაპირი (რომელზედაც წარწერაა გაკეთებული) საკმაოდ გლუვია,
                                    მას მარჯვენა ქვემოთ ნაწილი სიბრტყეზე ჩამომტვრეული აქვს. ქვის უკანა მხარე დაუმუშავებელია და ამიტომ ოღრო–ჩოღროა.
                                    გვერდით კიდეებს ატყვია თლის კვალი. ქვის წინა მხრის შუაში ღრმა ჩაღარვით გამოყვანილია ჯვარი.
                                    ჯვრის სიმაღლე 14,5 სმ, გარდიგარდმო ფრთის სიგრძე 9,4 სმ, სიგანე საშუალოდ 1,4-1,3 სმ.</seg>
                                        <dimensions unit="cm">
                                         <width></width>
                                         <height></height>
                                          </dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>
                        <handDesc>
                                <handNote script="asomtavruli" style="inscribed">
                                <seg xml:lang="ka"><rs type="execution">ამოღარული</rs> <rs type="script">ნუსხურნარევი ასომთავრული</rs> წარწერა</seg>
                                   <height/>
                            </handNote>
                        </handDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace><seg xml:lang="ka">გინიჩუტლი, დაღესტანი</seg></origPlace>
                                <origDate notBefore-custom="1300" notAfter-custom="1400"
                                    evidence="lettering historical context" datingMethod="#julian">XIV</origDate>
                            </origin>
                            <provenance type="found">
                                <placeName type ="ancientFindspot" when="1949"></placeName>
                                <!-- "42.542408, 46.704604"-->
                                <rs type="circumstances"><seg xml:lang="ka">წარწერა ნაპოვნია 1949 წლის შემოდგომაზე სოფელ ჰალაში ხუნზახის პლატოს სოფელს გინიჩუტლის ახლოს, სათიბი ადგილის
                                    მოწმენდის დროს. ჰალაში ამჟამად არავინ ცხოვრობს, იგი დიდი ხანია მიტოვებულია და ნასახლარებიღაა დარჩენილი. წარწერა ტოგო გუდავას გადასცა
                                    ხუნძახის საშუალო სკოლის მასწავლებელმა, მანსურ გაიდარბეკოვმა, 1950 წლის ივლისში.</seg></rs>
                                <rs type="context"></rs>
                                <rs type="monuList"/></provenance>
                            <provenance type="observed">
                                <placeName type="modernSpot" ref="http://www.museum.ru/M1205">დაღესტნის სახელმწიფო მუზეუმი</placeName>
                                <idno type="invNo"/></provenance>
                    </history>
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
        <revisionDesc><change when="2019-10-29" who="Eka Kvirkvelia">ტექსტის სრული კოდირება, მეტამონაცემების სრული კოდირება,
            ბმულებით დაკავშირება ავტორიტეტულ წყაროსთან</change></revisionDesc>
    </teiHeader>
 <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg377.jpg">
                <desc xml:lang="ka">გინიჩუტლის ქართული წარწერა დაღესტნიდან</desc>
                <desc xml:lang="en"></desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
            <div type="bibliography">

                    <p><bibl n="1"><ptr target="#b142"/> ტოგო გუდავა, ორი წარწერა (ქართული და ქართულ - ხუნძური) დაღესტნიდან, <citedRange> 185-197</citedRange></bibl></p>
                    <p><bibl n="2"><ptr target="#b141"/> შაჰბან ჰაფიზოვი, ქართული, ქართულ-ხუნძური და ხუნძური წარწერები მთიან ხუნძეთში (დაღესტანი), <citedRange> 128</citedRange></bibl></p>

            </div>

              <div type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">

                        <!--  ჯ||რი ქჱ||სი||ო`ო გსნე სლ||სა, ჩა||ხუ||ტი||სსა, -->

                <ab>
                   <lb n="1"/><w lemma="ჯუარ"><expan><abbr>ჯ</abbr><ex>უა</ex>
                    <lb n="2" break="no"/><abbr>რი</abbr></expan></w>
                            <w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ჱ
                    <lb n="3" break="no"/>სი</abbr></expan></w>
                    <lb n="4"/><w lemma="უფალ"><expan><abbr>ო</abbr><ex>ჳფალ</ex><abbr>ო</abbr></expan></w>
                            <w lemma="განსუენება"><expan><abbr>გ</abbr><ex>ანუ</ex><abbr>ს</abbr><ex>უე</ex><abbr>ნე</abbr></expan></w>
                            <w lemma="სულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლ
                    <lb n="5" break="no"/>სა</abbr></expan></w>
                            <persName type="local" key="ჩახუტი">ჩა
                    <lb n="6" break="no"/>ხუ
                    <lb n="7" break="no"/>ტი
                    <lb n="8" break="no"/>სსა</persName>
                </ab>
               </div>

         <div type="translation">
             <p xml:lang="ka">ჯვარი ქრისტესი, უფალო, განუსვენე ჩახუტის სულს.</p>
         </div>

      <div type="apparatus" xml:space="preserve"/>

            <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">ქარაგმის ნიშანი წარწერაში მხოლოდ ერთხელაა გამოყენებული (Ⴍ`Ⴍ), ნიშნად ნახმარია მახვილი კუთხე. სხვაგან შემოკლებული სიტყვები უქარაგმოდაა დატოვებული
                    (ႿႰႨ, ႵჁႱႨ, ႢႱႬႤ, ႱႪႱႠ). ენობრივი თვალსაზრისით წარწერა უჩვეულოს არაფერს შეიცავს, დაწერილია გამართული ქართულით.
                    მასში მოხსენებულია საკუთარი სახელი ჩახუტი, რომლის სულის განსვენებასაც შესთხოვენ უფალს. გამომცემელი მიიჩნევს, რომ ამ საკუთარ სახელს დამატებითი კვლევა სჭირდება.
                    იგი შესაძლებელია ქართული წარმოშობისა იყოს (-უტ დაბოლოებიანი). თუმცა სანამ ადგილობრივი (ხუნძური) ონომასტიკონი შესწავლილი არაა, გადაჭრით რაიმეს თქმა ძნელია.
                    წარწერის შინაარსი („განუსვენე სულსა“) ტოგო გუდავას აფიქრებინებს, რომ იგი საფლავის წარწერაა და, შესაძლოა, თავის დროზე ვინმე ჩახუტის სამარხზე ყოფილიყო დადგმული. </p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>
