მაცხვარიშის წარწერა თინათინ ყაუხჩიშვილი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი Ilia State University, Institute of Linguistic Studies ECG407 დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით. მაცხვარიში მოსახსენებელი ფრესკა მაცხვარიშის ეკლესიაში, საკურთხეველში XII საუკუნის ფრესკაზე გამოსახულია ქრისტე, აქეთ-იქით მარიამითა და იოანე ნათლისმცემლით. მათ აქვთ შემორჩენილი ბერძნული წარწერა, სხვა ყველა წარწერა ქართულია (თვით ქრისტეს ხელში გადაშლილ სახარებაზედაც). ბერძნული წარწერა დაქარაგმებული და ლიგატურების შემცველია. ამ ჩვეულებრივი შინაარსის მქონე წარწერაში ყურადღებას იპყრობს ქარაგმის მოხაზულობა ⌒⌒, რაც IX საუკუნეზე ადრე არ გვხვდება ბერძნულ დამწერლობაში. დათარიღება ხდება პალეოგრაფიული ნიშნების მიხედვით (განსაკუთრებით ქარაგმების მოხაზულობით). მაცხვარიში XII მაცხვარიში მაცხვარიშის ფრესკა Matskhvarishi fresco

თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, 83

თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ისტორიის ძველი ბერძნული წყაროები, 36-37

μήτηρ θεοῦ ὁ ἅγιος Ἰωάννης πρόδρομος

დედა ღვთისა წმიდა იოანე წინამორბედი

ტაძარში კანკელი ხისაა, ფანერებით, თითქოს რუსული ხელობის და ზედ აქა-იქ აწერია ბერძნულად: Μ~Ρ Θ~Υ μήτηρ θεοῦ - დედა ღვთისა, და ქრისტეს ნიმბში: ὁ ὤν - არსი. ეს უკანასკნელი წარწერები ბევრად უფრო ახალია, ვიდრე ეკლესიის სხვა წარწერები და მათ შორის ბერძნული (ქართული და ბერძნული წარწერები ერთდროული არის). როგორც ქართული წარწერიდან ჩანს, ეკლესია მოხატულია XII საუკუნეში (დიმიტრის მეფობის მე-15 წელს, ე.ი. 1140 წ.) მიქაელ მაღლაკელის მიერ, ხოლო აგებულია უფრო ადრე. ბერძნული წარწერაც XII ს-ისა, კერძოდ 1140 წლისა არის.