<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">კაბენის ღვთისმშობლის ეკლესიის წარწერები</title>
                <editor xml:lang="ka">თინათინ ყაუხჩიშვილი</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG424</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc type="fragmentary">
                    <msIdentifier>
                        <collection>კაბენი</collection>                
                    </msIdentifier>
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">მოსახსენებელი</seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>                             
                                   <material xml:lang="ka"></material>
                                   <objectType xml:lang="ka" ref="https://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/178">ფრესკა</objectType></support></supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout writtenLines="5">
                                        <seg xml:lang="ka">კაბენის ეკლესიაში შემორჩენილია ფრესკათა ფრაგმენტები ქართული და ბერძნული წარწერებით. 
                                        სამხრეთის თაღში, აღმოსავლეთის კუთხეში გამოსახულია ღვთისმშობელი ყრმით და მასზე წარწერით (თავის აქეთ-იქით); სამხრეთის მკლავის ნახევარსვეტის დასავლეთის 
                                        წახნაგზე გამოსახულია ფეხშიშველა შარავანდედიანი მამაკაცი, მოკლე სამოსით, ხელში ბერძნულწარწერიანი გრაგნილით, წარწერა ძალიან არის დაზიანებული.</seg>
                                    <dimensions unit="cm">
                                        <width></width>
                                        <height></height>
                                        <depth></depth></dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>                        
                        <handDesc>
                            <handNote> 
                                <seg xml:lang="ka">ფრესკაზე წარწერები შესრულებულია ასომთავრული ბერძნულით. 
                                წარწერისათვის დამახასიათებელია: გულმოდგინედ გამოყვანილი მთავრული ასოები (ნუსხურის შეურევლად), კუთხეების მკაფიო აღნიშვნით (Α), ლიგატურებით (ου).</seg>
                             <height unit="cm" precision="medium"></height>
                                <width unit="cm" precision="medium"></width>
                                  </handNote>
                        </handDesc>
                        <decoDesc>
                            <decoNote/>
                        </decoDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace><seg xml:lang="ka">კაბენი</seg></origPlace>
                                <origDate notBefore-custom="1101" notAfter-custom="1300" precision="medium" 
                                    evidence="lettering" datingMethod="#julian">XII-XIII</origDate>
                              </origin>
                            <provenance type="found">
                                <placeName type ="ancientFindspot"></placeName> 
                                <rs type="circumstances"></rs>
                                <rs type="context"/>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>                         
                            <provenance type="observed">
                            <placeName type="modernSpot"><seg xml:lang="ka">კაბენის ღვთისმშობლის ეკლესია</seg></placeName>
                            <idno></idno>
                        </provenance>
                    </history>                   
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg424.jpg">
                <desc xml:lang="ka">კაბენის ღვთისმშობლის ეკლესიის ფრესკა</desc>
                <desc xml:lang="en">Fresco at the Kabeni Church of the Holy Mother of God</desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
             <div type="bibliography">
                
                    <p><bibl n="1"><ptr target="#b130"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, <citedRange> 203</citedRange></bibl></p>
                    <p><bibl n="2"><ptr target="#b80"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, ბერძნული წარწერები საქართველოში, <citedRange> 199-200</citedRange></bibl></p>
                
            </div>

            <div type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">
                
                        <!--  Μ  Θ  Μ[ήτηρ] Θ[εοῦ] 
                            .ΔΕΟΑ | ΜΝΟCΤΟΥ | ΘΥΟΑ..Ρ | ΤΙΝΑΜΑΡ | ΤΙΑΝΤΟΥ 
                        [ἰ]δὲ, ὁ ἀ|μνὸς τοῦ | θ[εο]ῦ ὁ α[ἴ]ρ[ων] | τὴν ἁμαρ|τίαν τοῦ [κόσμου]-->
                     
            
         <ab>
             <lb n="1"/><w lemma="μήτηρ"><expan><abbr>Μ</abbr><ex>ήτηρ</ex></expan></w> <w lemma="θεός"><expan><abbr>θ</abbr><ex>εοῦ</ex></expan></w>
       
             <lb n="2"/><w lemma="ἰδέ"><supplied reason="subaudible">ἰ</supplied>δὲ</w> <w lemma="ὁ">ὁ</w> <w lemma="ἀμνός">ἀ
             <lb n="3" break="no"/>μνὸς</w> <w lemma="ὁ">τοῦ</w>
             <lb n="4"/><w lemma="θεός"><expan><abbr>θ</abbr><ex>εο</ex><abbr>ῦ</abbr></expan></w> <w lemma="ὁ">ὁ</w> <w lemma="αἴρω">α<supplied reason="subaudible">ἴ</supplied>ρ<supplied reason="subaudible">ων</supplied></w>
             <lb n="5"/><w lemma="ὁ">τὴν</w> <w lemma="ἁμαρτίαν">ἁμαρ
             <lb n="6" break="no"/>τίαν</w> <w lemma="ὁ"><hi rend="ligature">τοῦ</hi></w> <w lemma="κόσμος"><supplied reason="subaudible">κόσμου</supplied></w>
         </ab>    
         
                
            </div>
            
            <div type="translation">
                <p xml:lang="ka">დედა ღმრთისა
                    აჰა კრავი ღმრთისაჲ, რომელმან აღიხუნეს ცოდვანი სოფლისანი (ინე, 1, 29)</p>
            </div>
            
            <div type="apparatus" xml:space="preserve"/>         
           
            <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka"> კაბენის, იგივე ყანჩავეთის ღვთისმშობლის ეკლესია (აგებული VIII-IX ს-ში და საფუძვლიანად გადაკეთებული XII-XIII სს-ში: Г. Чубинашвили, Архитектурные 
                    памятники VIII и IX века в Ксанском ущелье: Ars Georgica I,  1-31. ექ. თაყაიშვილს ტაძარი XII-XIII სს-ში აგებულად მიაჩნია და XIV ს-ში გადაკეთებულად. 
                   იხ. მისი Археологические экскурсии... V  114) ძალიან დაზიანებულია.
                   სამხრეთის თაღის წარწერაში შემოკლება ამ, ასე გავრცელებული წარწერისა მთლად ჩვეულებრივი არ არის: აქ აღებულია მხოლოდ პირველი ასოები ორივე სიტყვისა (Μ / Θ).
              ტექსტის მიხედვით გამოსახული ფეხშიშველა შარავანდედიანი მამაკაცი არის იოანე ნათლისმცემელი.
             კაბენის მხატვრობის ის ფენა, რაზედაც ბერძნული წარწერებია, ძირითადად XII-XIII სს-ით თარიღდება. შესაბამისად, ბერძნული წარწერაც ამ დროისაა.  
                    რაიმე საგანგებო თავისებურება დამწერლობის თვალსაზრისით ამ წარწერას არ გაჩნია, მაგრამ იგი გვიანშუა საუკუნეების წარწერებთან შედარებით უფრო ადრეული ჩანს.</p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>
