<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">ტიმოთესუბნის ტაძრის გუმბათის წარწერა</title>
                <editor xml:lang="ka">თინათინ ყაუხჩიშვილი</editor>
                <editor>Е. П. Привалова</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG427</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>
                            ტიმოთესუბანი
                        </collection>
                    </msIdentifier>
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka">მოსახსენებელი</seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>
                                   <material xml:lang="ka"></material>
                                   <objectType xml:lang="ka" ref="https://www.eagle-network.eu/voc/objtyp/lod/178">ფრესკა</objectType>
                                </support>
                            </supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout>
                                       <seg xml:lang="ka">ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის ტაძრის ფრესკებზე მრავალი ქართული, ვრცელი ასომთავრული წარწერის გვერდით არის რაოდენობის მხრივ უმნიშვნელო ბერძნული წარწერებიც.
                                       გუმბათის ცაში გამოსახულია მედალიონში მოთავსებული ჯვარი, რომლის ცენტრთანაც წერია ბერძნული წარწერა; ზემოდან I რეგისტრში აღმ-ის მხარეს
                                       გამოსახულია ვედრების კომპოზიცია და ირგვლივ, მთელ წრეზე 7 მთავარანგელოზი. ყველა გამოსახულებასთან არის ბერძნული წარწერა</seg>.
                                    <dimensions unit="cm">
                                        <width/>
                                        <height/>
                                        <depth/>
                                    </dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>
                        <handDesc>
                            <handNote>
                                <seg xml:lang="ka">წარწერები შესრულებულია მთავრულით.</seg>
                             <height/>
                           </handNote>
                        </handDesc>
                        <decoDesc>
                            <decoNote></decoNote>
                        </decoDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace>
                                    <seg xml:lang="ka">ტიმოთესუბანი</seg>
                                    <seg xml:lang="ka">Timothesubani</seg>
                                </origPlace>
                                <origDate notBefore-custom="1201" notAfter-custom="1300" precision="medium"
                                    evidence="lettering" datingMethod="#julian">XIII</origDate>
                              </origin>
                            <provenance type="found" when="1983">
                                <placeName type ="ancientFindspot"></placeName>
                                <rs type="circumstances"></rs>
                                <rs type="context"/>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>
                            <provenance type="observed">
                            <placeName type="modernSpot"><seg xml:lang="ka">ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის ტაძარი</seg></placeName>
                            <idno/>
                        </provenance>
                    </history>
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg427.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის ტაძრის ფრესკა, 1983</desc>
                <desc xml:lang="en">Fresco in the Timothesubani Church of the Holy Mother of God, 1983</desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
             <div type="bibliography">

                    <p><bibl n="1"><ptr target="#b130"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, <citedRange> 231-232</citedRange></bibl></p>
                    <p><bibl n="2"><ptr target="#b182"/> Е. П. Привалова, Роспись Тимотесубани<citedRange></citedRange></bibl></p>

            </div>

            <div type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">

                        <!--  ΙC ΧC  ΝΙΚΑ   Ἰ[ησοῦ]ς Χ[ριστό]ς νικᾷ
                         ΜΡ ΘΥ ΙC ΧC   ΟΠΡΟΔΡΟΜΟC ΟΑΡΧ ΡΑΦΑΕΛ ΟΑΡΧ ΡΑCΘΑΕΛ ΟΑΡΧ [Ξ]ΕCΘΑΕΛ ΟΑΡΧ ΜΙΧΑ[ΕΛ] ΟΑΡΧ ΟΡΙΑ ΟΑΡΧ CΟΡΙΕΛ ΟΑΡΧ ΓΑΒΡΙΕΛ
                        Μ[ήτη]ρ θ[εο]ῦ  Ἰ[ησοῦ]ς Χ[ριστό]ς  ὁ πρόδρομος ὁ ἀρχ[άγγελος] Ραφαήλ ὁ ἀρχ[άγγελος] Ρασθαήλ ὁ ἀρχ[άγγελος] [Ξ]εσθαήλ ὁ ἀρχ[άγγελος] Μιχα[ήλ]
                        ὁ ἀρχ[άγγελος] Οὐριήλ ὁ ἀρχ[άγγελος] Σουριήλ ὁ ἀρχ[άγγελος] Γαβριήλ-->


                 <div type="textpart" subtype="section" n="1">
                         <ab>
                             <lb n="1"/><expan><abbr>Ἰ</abbr><ex>ησοῦ</ex><abbr>ς</abbr></expan> <expan><abbr>Χ</abbr><ex>ριστό</ex><abbr>ς</abbr></expan>
                            <w lemma="νικάω"><expan><ex>νι</ex><supplied reason="subaudible">κ</supplied><abbr>ᾷ</abbr></expan></w>
             
                          <lb n="2"/><w lemma="μήτηρ"><expan><abbr>μ</abbr><ex>ήτη</ex><abbr>ρ</abbr></expan></w>
                                 <w lemma="θεός"><expan><abbr>θ</abbr><ex>εο</ex><abbr>ῦ</abbr></expan></w>
                                <expan><abbr>Ἰ</abbr><ex>ησοῦ</ex><abbr>ς</abbr></expan> <expan><abbr>Χ</abbr><ex>ριστό</ex><abbr>ς</abbr></expan>
                                 ὁ <w lemma="πρόδρομος">πρόδρομος</w>
                                 <persName type="saint" key="წმ. მთავარანგელოზი რაფაელი">ὁ <w lemma="ἀρχάγγελος"><expan><abbr>ἀρχ</abbr><ex>άγγελος</ex></expan></w> Ραφα<choice><reg>ή</reg><orig>ι</orig></choice>λ</persName>
                                 <persName type="saint" key="წმ. მთავარანგელოზი რასთაელი">ὁ <w lemma="ἀρχάγγελος"><expan><abbr>ἀρχ</abbr><ex>άγγελος</ex></expan></w> Ρασθα<choice><reg>ή</reg><orig>ι</orig></choice>λ</persName>
                                 <persName type="saint" key="წმ. მთავარანგელოზი ქსესთაელი">ὁ <w lemma="ἀρχάγγελος"><expan><abbr>ἀρχ</abbr><ex>άγγελος</ex></expan></w> <supplied reason="subaudible">Ξ</supplied>εσθα<choice><reg>ή</reg><orig>ι</orig></choice>λ</persName>
                                 <persName type="saint" key="წმ. მთავარანგელოზი მიქაელი">ὁ <w lemma="ἀρχάγγελος"><expan><abbr>ἀρχ</abbr><ex>άγγελος</ex></expan></w> Μιχα<supplied reason="subaudible"><choice><reg>ή</reg><orig>ι</orig></choice>λ</supplied></persName>
                                 <persName type="saint" key="წმ. მთავარანგელოზი ურიელი">ὁ <w lemma="ἀρχάγγελος"><expan><abbr>ἀρχ</abbr><ex>άγγελος</ex></expan></w> Οὐρι<choice><reg>ή</reg><orig>ι</orig></choice>λ</persName>
                                 <persName type="saint" key="წმ. მთავარანგელოზი სურიელი">ὁ <w lemma="ἀρχάγγελος"><expan><abbr>ἀρχ</abbr><ex>άγγελος</ex></expan></w> Σουρι<choice><reg>ή</reg><orig>ι</orig></choice>λ</persName>
                                 <persName type="saint" key="წმ. მთავარანგელოზი გაბრიელი">ὁ <w lemma="ἀρχάγγελος"><expan><abbr>ἀρχ</abbr><ex>άγγελος</ex></expan></w> Γαβρι<choice><reg>ή</reg><orig>ι</orig></choice>λ</persName>
                             </ab>
                  </div>

            </div>

            <div type="translation" subtype="section" n="1" xml:lang="ka">
                <p>იესუ ქრისტე ძლევაჲ</p>
            </div>
            <div type="translation" subtype="section" n="2" xml:lang="ka">
                <p>დედა ღმრთისა, იესუ ქრისტე, წინამორბედი, მთავარანგელოზი რაფაელი, მთავარანგელოზი რასთაელი, მთავარანგელოზი ქსესთაელი, მთავარანგელოზი მიქაელი,
                მთავარანგელოზი ურიელი, მთავარანგელოზი სურიელი, მთავარანგელოზი გაბრიელი</p>
            </div>

            <div type="apparatus" xml:space="preserve"/>        
            <div type="commentary">
                <p>ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის ტაძრის მოხატულობა XIII ს-ით არის დათარიღებული (Е. П. Привалова, Роспись Тимотесубани, Тб. 1980).</p>
                <p>აღსანიშნავია, რომ ყველა სახელი არის ε-იანი დაბოლოებით, რაც იმას ნიშნავს, რომ დამწერისათვის აქ იყო რეალური "ე" (η-ს ხმარება ნიშნავდა იმას, რომ ის უნდა
                ამ დროისათვის წაეკითხათ როგორც "ი").</p>
                <p>ὁ πρόδρομος-სთან სავარაუდოა, რომ წინ იქნებოდა ΙΩ Ἰωάννης ὁ πρόδρομος - იოანე წინამორბედი (ნათლისმცემელი).</p>
                <p>როგორც ე. პრივალოვა შენიშნავს, რასთაელი და ქსესთაელი - მთავარანგელოზთა სახელებს პარალელი არ ეძებნება და შესაძლოა ეს არის დამახინჯება, საქართველოში
                ნაკლებად ცნობილი ანგელოზთა სახელებისა. ΟΡΙΑ საფიქრებელია, რომ არის Οὐριήλ (ან სხვა დაწერილობის მიხედვით - Ορι[ε]λ).</p>
                <p>ყურადღებას იპყრობს საკურთხეველში გამოხატულ წმ. მამათა და დიაკონთა ქართულად ნაწერი ბერძნულ-ფორმა შენარჩუნებული საკუთარი სახელები: ტიმონა, პროხორონ,
                პარმენა, კლიმენტოს, სილიბისტროს...</p>
                <p>პალეოგრაფიული მონაცემებიდან აღსანიშნავია ξ-ის თავისებური დაწერილობა (სიტყვაში δόξης), რაც მიუთითებს გვიან ბიზანტიურ ხანაზე. წარწერათა დათარიღება ხდება
                მოხატულობის თარიღის მიხედვით.</p>
                </div>

        </body>
    </text>
</TEI>
