<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:space="preserve">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title xml:lang="ka">ლიპის ეკლესიის ქვა</title>
                <editor xml:lang="ka">თინათინ ყაუხჩიშვილი</editor>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <authority xml:lang="ka">ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი</authority>
                <authority xml:lang="en">Ilia State University, Institute of Linguistic Studies</authority>
                 <idno type="filename">ECG429</idno>
                <availability>
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/">
                       დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.
                    </licence>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc>
                    <msIdentifier>
                        <collection>
                            ლიპი
                        </collection>
                    </msIdentifier>
                    <msContents>
                        <summary>
                            <seg xml:lang="ka"></seg>
                            <seg xml:lang="en"/>
                        </summary>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc>
                            <supportDesc>
                                <support>                             
                                   <material xml:lang="ka" ref="https://www.eagle-network.eu/voc/material/lod/30">ტუფი</material>
                                   <objectType xml:lang="ka">პრიზმა</objectType>
                                </support>
                            </supportDesc>
                                <layoutDesc>
                                    <layout writtenLines="2">
                                     <seg xml:lang="ka">პრიზმის ერთ-ერთ გვერდით წახნაგზე არის ბერძნული წარწერა, რომელსაც უკავია ზედა ნაწილი (ამის ქვემოთ 24 სმ. სიმაღლე სულ თავისუფალია, ეს ნაწილი 
                                დამუშავებულია, მაგრამ ზედ წარწერის კვალიც კი არაა).
                                ქვა პრიზმის ფორმისაა, გვერდითი წახნაგები კარგად არის დამუშავებული, თავი გადამტვრეულია.</seg> 
                                    <dimensions unit="cm">
                                        <width>21</width>
                                        <height>30</height>
                                        <depth>22</depth></dimensions>
                                    </layout>
                                </layoutDesc>
                        </objectDesc>                        
                        <handDesc>
                            <handNote>
                             <height/>
                           </handNote>
                        </handDesc>
                        <decoDesc>
                            <decoNote></decoNote>
                        </decoDesc>
                    </physDesc>
                    <history>
                            <origin>
                                <origPlace>
                                    <seg xml:lang="ka">ლიპი</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Lipi</seg>
                                </origPlace>
                                <origDate notBefore-custom="0501" notAfter-custom="0800" precision="medium" 
                                    evidence="lettering" datingMethod="#julian">VI-VIII</origDate>
                              </origin>
                            <provenance type="found" when="1948">
                                <placeName type ="ancientFindspot">
                                    <seg xml:lang="ka">ლიპი</seg>
                                    <seg xml:lang="en">Lipi</seg>
                                </placeName> 
                                <rs type="circumstances"><seg xml:lang="ka">ნივთი აღმოჩენილია ისტორიულ-არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ</seg></rs>
                                <rs type="context">სოფელ ლიპის მახლობლად ცალნავიანი დანგრეული ეკლესიის გვერდით ეგდო ტუფის ქვა, შესაძლოა ეკლესიიდან ჩამოვარდნილი.</rs>
                                <rs type="monuList"/>
                            </provenance>                      
                            <provenance type="observed">
                            <placeName type="modernSpot">ლიპი</placeName>
                            <idno/>
                        </provenance>
                    </history>                   
                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc><encodingDesc>
    <listPrefixDef>
        <prefixDef matchPattern="(.+)" replacementPattern="../authority/bibliography.xml#$1" ident="bib"/>
    </listPrefixDef>
</encodingDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile>
        <surface>
            <graphic url="ecg429.jpg">
                <desc xml:lang="ka">ტუფის ქვა ლიპის ეკლესიიდან, 1948</desc>
                <desc xml:lang="en">Tuff stone from the Lipi Church, 1948</desc>
            </graphic>
        </surface>
    </facsimile>
    <text>
        <body>
             <div type="bibliography">
                
                    <p><bibl n="1"><ptr target="#b130"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, <citedRange> 245</citedRange></bibl></p>
                    <p><bibl n="2"><ptr target="#b80"/> თინათინ ყაუხჩიშვილი, ბერძნული წარწერები საქართველოში, <citedRange> 299-300</citedRange></bibl></p>
                
            </div>
     
            <div type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">
                
                        <!--  ΒΧ    ΚΑΙΘΕΟΠΙCΤΟΣ   καὶ Θεόπιστος -->
         <ab>
            <lb n="1"/><unclear>βχ</unclear>
             <lb n="2"/><w lemma="καί">καὶ</w> <persName type="local" key="თეოპისტე (Θεόπιστος)"><name nymRef="Θεόπιστος">Θεόπιστος</name></persName>
         </ab>    
                
            </div>
            
            <div type="translation">
                <p xml:lang="ka">... და თეოპისტე</p>
            </div>
            
            <div type="apparatus" xml:space="preserve"/>       
           
            <div type="commentary">
                <p xml:lang="ka">1948 წლის ისტორიულ-არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (აკად. ნ. ბერძენიშვილის ხელმძღვანელობით) სოფ. ლიპის მახლობლად ნახა ცალნავიანი საკმაოდ დანგრეული ეკლესია, 
                რომელსაც მინაშენი აქვს. ნაგებობას ეტყობოდა რამდენიმე გადაკეთების კვალი (თავდაპირველად VI ს-ის ნაგებობა ჩანდა, არის VIII ს-ის ფენაც და ა.შ.). ამ ეკლესიის გვერდით 
                ეგდო ქვა, მოცისფრო ვულკანური, საკმაოდ მკვრივი ტუფი. ეს ქვა ჩამოტანილ იქნა თბილისში და ინახებოდა ისტორიის ინსტიტუტში, თუმცა ინსტიტუტის შენობიდან შენობაში 
                გადასვლის შემდეგ ეს ქვა დაიკარგა
                როგორც ჩანს, ეს არის წარწერის ფრაგმენტი და უეჭველია, რომ ამავე ქვაზე ზემოთაც იქნებოდა წარწერა. თუ ეს სტელა არ არის (და ამ ეკლესიის, ან სხვა რაიმე ნაგებობის კუთვნილი 
                    ერთ-ერთი ქვაა), მაშინ მარჯვნივ და მარცხნივ მდებარე ქვებზედაც იქნებოდა ტექსტი. მარტო ამ ერთი ბერძნული სახელით (თეოპისტე) ძნელია წარწერის შინაარსის გარკვევა. ძნელი 
                    სათქმელია წარწერაში მოხსენიებული სახელით ვინ იყო აღნიშნული: ქტიტორი, ხელოსანი თუ მიცვალებული. წარწერის პირველი სტრიქონი დაზიანებულია და არ იკითხება.
                    ასოთა მოხაზულობის მიხედვით (ჩაღრმავებული კუთხეები, ჩატეხილბუნიანი α, მრგვალი ο და Θ, ამ დროს კუთხოვანი Ε, ორგვარი σ - c და Σ). წარწერა მოგვაგონებს ატენის 
                    ეკლესიის ფასადის ბერძნულ წარწერას, და ნაწილობრივ ვაშნარისას, ოღონდ ასოები აქ უფრო ბეჯითად არის გამოყვანილი. ამას მიზეზი შეიძლება ორი ჰქონდეს: ატენის წარწერა 
                    უკვე კედელში ჩადგმულ ქვაზე არის და ამდენად უფრო დაუდევრად ჩაჭრილი. ხოლო ლიპის წარწერა შეიძლება ხელში კარგად მოსახმარ ქვაზეა ამოჭრილი ან უკეთესი ხელოსნის 
                    გაკეთებული. ან შეიძლება უფრო ადრინდელია, ვიდრე ატენისა და ვაშნარის წარწერები (ε იქ ორივეგან მრგვალია, აქ კი კუთხოვანი). წარწერა ადრე ბიზანტიური ხანით უნდა 
                    დათარიღდეს (VI-VIIსს-ით). </p>
                </div>
            
        </body>
    </text>
</TEI>
