მოსახსენებელი თამარ მეფისა და კახა ერისთავისა და სამშენებლო-ქტიტორული წარწერა ოქროპირ ბეღელას-ძისა
მოსახსენებელი
კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition
დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition
სოფ. ჰამამლუდან 1 კმ-ზე, აღმ-სკენ, მდ. ყარა-სუს მარჯვენა ნაპირზე, ძველი ნასახლარის განაპირას იდგა გალავნით შემოზღუდული მცირე ერთნავიანი ეკლესია, რომელზეც გამოსახული იყო 4 წარწერა. ორ-ორი თითო ქვაზე. ერთ ქვაზე ამოკვეთილი წარწერები ერთი ხელითაა შესრულებული, ხოლო მეორე ქვაზე მათგან და ერთმანეთისაგან რამდენადმე განსხვავებული ხელით. დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში. წარწერის დათარიღება წინა გამოცემებში: 1) ლ. მუსხელიშველი 1190/1191 წწ-ის ახლო პერიოდით ათარიღებს, 2) დ. ბერძენიშვილი, ნ. შოშიაშვილი და გ. ოთხმეზური - თამარის მეფობის პერიოდით. წარწერის დათარიღების საფუძველი: 1) შინაარსი - თამარის სადიდებელ წარწერაში კახა ერისთავის მოხსენიება მიუთითებს, რომ წარწერა შესრულებულია გამრეკელ თორელის გარდაცვალების (1191 წ.) შემდგომ, კახას საგვარეულოს უფროსობის პერიოდში, ზედა ზღვარი - თამარის ზეობის დასასრული; 2) პალეოგრაფიული ნიშნები არ ეწინააღმდეგება ჰამამლუს სხვა წარწერების ამავე დროით დათარიღებას. დაზიანება: წარწერის მარჯვენა მხარე გადაშლილია და სტრიქონთა ბოლო გრაფემები ცუდად იკითხება. I სტრ. ბოლოს 2 გრაფემა გაურკვეველია. მეორე წარწერაში ლ. მუსხელიშვილი და ნ. შოშიაშვილი კითხულობენ: შეინდვენ
<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">
<ab>
<lb n="1"/>✝
<w lemma="დიდება"><expan><abbr>ად</abbr><ex>იდე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მერთმა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<roleName nymRef="მეფე"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ფ</abbr><ex>ე</ex><abbr>თამ</abbr><ex>ე</ex><supplied reason="lost" precision="medium"><abbr>ფე</abbr></supplied></expan></roleName>
<lb n="2"/><persName type="local" key="თამარ მეფე" ref="https://en.wikipedia.org/wiki/Tamar_of_Georgia"><expan><abbr>თ</abbr><ex>ა</ex><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რ</abbr></expan></persName>
<roleName nymRef="ერისთავ"><expan><abbr>ე</abbr><ex>რისთა</ex><abbr>ვი</abbr></expan></roleName>
<persName type="local" key="კახა ერისთავი"><expan><abbr>კ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ხ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ჲ</abbr></expan></persName>
<lb n="1"/><w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
<w lemma="წყალობა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეიწყალ</ex><abbr>ენ</abbr></expan></w>
<persName type="local" key="ბეღელა"><expan><abbr>ბ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ღ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ა</ex><supplied reason="lost" precision="medium"><abbr>ს</abbr></supplied></expan></persName>
<lb n="2"/><w lemma="ძე">ძე</w>
<persName type="local" key="ოქროპირ [ბეღელას ძე]"><expan><abbr>ოქრ</abbr><ex>ო</ex><abbr>პი</abbr><abbr><supplied reason="lost">რ</supplied></abbr></expan></persName>
<w lemma="და"><supplied reason="lost" precision="medium">და</supplied></w>
<lb n="3"/><persName type="local" key="კრავა"><expan><abbr>კრ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ვ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ი</abbr></expan></persName>
<w lemma="ძე">ძენი</w>
<w lemma="მათ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr><supplied reason="lost" precision="medium">თნი</supplied></abbr></expan></w>
<lb n="4"/><w lemma="ესე">ამისნი</w>
<w lemma="მაშენებელ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>შ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ნ</ex><abbr>ი</abbr></expan></w>
</ab>
</div>