კირქვის ოთხკუთხა ბერძნულწარწერიანი სტელა

№ ECG333 📅 IV-V 🌐 grc
XML

ეპიტაფია · Epitaph

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ID
ECG333
ენა · Language
grc
რედაქტორი · Editor
თინათინ ყაუხჩიშვილი
დათარიღება · Dating
IV-V

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

მასალა · Material
ობიექტი · Object Type
განლაგება · Layout
სტელაზე გამოყვანილია 9 სტრიქონიანი ბერძნული წარწერა. იგი ძირითადად კარგად იკითხება (დაზიანებულია თავში I-II სტრიქონები, ბოლოს – VIII-IX სტრიქონები, რომლებიც შეძლებისდაგვარად აღდგენილია).
დამწერლობა · Script
წარწერა მაინცდამაინც საგანგებოდ გამოყვანილი ასოებით არ არის შესრულებული. ძირითადად ასოები მსხვილია. მაგ., ο და θ თითქმის მრგვალია. ε–ს სამივე ჰორიზონტალური ხაზი ტოლი აქვს. ასევეა σ–ც, α, δ და λ ერთი ტიპისაა. ν – ფართოა. გამორჩეულია ω, რომელიც გვხვდება სამჯერ და სამივეჯერ ერთნაირია – ვერტიკალური ხაზები შედარებით დაბალია, ერთმანეთისგან დაშორებული, ხოლო მათი შემაერთებელი ქვედა ხაზი შუაში ჩატეხილი, ოდნავ ამოწეული და ასევე დაბალი. ასევე გამორჩეულია κ (გვხვდება ორჯერ), რომლის მარჯვენა მხარე სამკუთხედია, ფართოდ გაშლილი გრძელი ხაზებით. ρ არ გამოირჩევა თავისი მოხაზულობით. მთლიანად მოხაზულობით მსგავსი წარწერა არ გვხვდება აქამდე გამოქვეყნებულ წარწერებში. ამდაგვარი ასოები (განსაკუთრებით ω–ს მოხაზულობა) გვაქვს შემდეგ ძეგლებში; C, Ε, Ν, Ρ ბევრ წარწერაშია ასეთი მოხაზულობის II ს–დან და შემდეგაც, VI ს–შიც.

ადგილმდებარეობა · Location

აღმოჩენილია· Found
გარემოებანი · Circumstances
სტელა აღმოჩენილია სოხუმის ძველი ციხის ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად. არქეოლოგმა მ. გუმბამ გათხარა ნაგებობა (ეკლესია?), რომლის სამხრეთ–აღმოსავლეთ მონაკვეთში ჩაშენებული იყო კირქვის (?) ოთხკუთხა სტელა.

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

Χ(ριστό)ς πολλά[κις]
κρείιων ἐνθ[ά]δε
κατάκειιται
Ὀρέστη[ς]
5στρατιώτ[ης]
λε[γ]εων[ά]ρις
θαρ[αλ]
αρις ἀνέγ[νων]
μολεῖ[ν]

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

ΧΣ ΠΟΛΛΆ
ΚΡΕΊΙΩΝ ἘΝΘ
ΔΕ ΚΑΤΆΚΕΙΙ
ΤΑΙ ὈΡΈΣΤΗ
5ΣΤΡΑΤΙΏΤ
ΛΕΕΩΝ
ΡΙΣ ΘΑΡ
ΑΡΙΣ ἈΝΈΓ
ΜΟΛΕΙ͂

ქართული

ქრისტე მრავლისშემძლე (ყოველთა მეუფე ?). აქ განისვენებს ორესტე ჯარისკაცი ლეგიონერი მამაცი (?) გარწმუნებთ (ან – გთხოვთ) მოხვიდეთ (ან – იზრუნოთ) (იგულისხმება – საფლავთან მოხვიდეთ, საფლავზე იზრუნოთ).

ენობრივი თვალსაზრისით სოხუმის წარწერაში აღსანიშნავია: დიფთონგების მონოფთონგიზაცია: ει–ι (κρείων||κρίων; κατάκειται||κατακιτε). –ιος დაბოლოება იძლევა ις–ს (λεγεωνάρις=λεγεωνάριος–ს, ან λεγιονάρις).

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">
                
                        <!-- Χ[ριστὸ]ς πολλά[κις]
                            κρείων ἐνθ[ά]
                            δε κατάκει
                            ται Ὀρέστη[ς]
                            στρατιώτ[ης]
                            λε[γ]εων[ά]
                            ρις θαρ[αλ]
                            αρις ἀνέγ[νων] / ἀνέγ[νωοσα]
                            μολεῖ[ν] / μέλει
                                                                     -->

         <ab>
             <lb n="1"/><expan><abbr>Χ</abbr><ex>ριστό</ex><abbr>ς</abbr></expan> <w lemma="πολλάκις">πολλά<supplied reason="lost">κις</supplied></w>
             <lb n="2"/><w lemma="κρείων">κρ<choice><reg>εί</reg><orig>ι</orig></choice>ων</w> <w lemma="ἐνθάδε">ἐνθ<supplied reason="lost">ά</supplied>
             <lb n="3" break="no"/>δε</w> <w lemma="κατάκειμαι">κατάκ<choice><reg>ει</reg><orig>ι</orig></choice>
             <lb n="4" break="no"/>ται</w> <persName type="local" key="ორესტე (Ὀρέστης)"><name nymRef="Ὀρέστης">Ὀρέστη<supplied reason="lost">ς</supplied></name></persName>
             <lb n="5"/><roleName nymRef="στρατιώτης"><w lemma="στρατιώτης">στρατιώτ<supplied reason="lost">ης</supplied></w></roleName>
             <lb n="6"/><roleName nymRef="λεγεωνάρις"><w lemma="λεγεωνάρις">λε<supplied reason="lost">γ</supplied>εων<supplied reason="lost">ά</supplied>
             <lb n="7" break="no"/>ρις</w></roleName> <w lemma="θαρραλέος">θαρ<supplied reason="lost">αλ</supplied></w>
             <lb n="8"/><del rend="erasure">αρις</del> <w lemma="ἀναγιγνώσκω">ἀνέγ<supplied reason="lost">νων</supplied></w>
             <lb n="9"/><w lemma="βλώσκω">μολεῖ<supplied reason="lost">ν</supplied></w>
            </ab>    
             
         
            </div>