ვანის ქვაბების ანტონ ჭყონდიდელის ზღუდის აშენების წარწერა

№ ECG089 📅 1204 🌐 ka
XML

მოსახსენებელი

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ID
ECG089
ენა · Language
ka
რედაქტორი · Editor
ვალერი სილოგავა · Valeri Silogava
დათარიღება · Dating
1204

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

მასალა · Material
ობიექტი · Object Type
განლაგება · Layout
წარწერა შვიდსტრიქონიანია · Seven line inscription
დამწერლობა · Script
ამოღარული ასომთავრული წარწერა · Engraved Asomtavruli inscription

ადგილმდებარეობა · Location

აღმოჩენილია· Found
ვანის ქვაბები · Vanis Kvabebi

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

(რისტ)[ორ]თავე
(ინ)ა ს(უ) ფეთა(ე)
[დ](ე)(ო)ლი(ა)
(ა)(ა) წე[ლსა] (ე)(ო)ბისა (ა)თსა კ ანტ(ო)სა(ყონდიდელი)(იე)
აღ(ე)შენა ზღ(უ)დე ესე შ(ეიწ)(მე)

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

ႵႤ ႧႠႥႤ
ႸႠ Ⴑ ႴႤ
ႧႠ ႣႣႪႨ
ႧႫႰ ႼႤ ႫႴႡႨႱႠ ႫႧႱႠ Ⴉ ႠႬႲႬ ႱႠ ႫႰ
ႠႶႸႤႬႠ ႦႶႣႤ ႤႱႤ Ⴘ ႠႬ

ქართული

ქრისტე, ადიდე ორივე სოფელში მეფეთა მეფე და დედოფალი თამარი, მათი მეფობის მეოცე წელს ანტონ ჭყონდიდელმა ააშენა ეს ზღუდე, ღმერთმა შეიწყალოს, ამინ.

English

Christ, glorify the King of the kings and Tamar the Queen in both worlds, in the twentieth year of their reign Anton Chkondideli built this wall, God bless him, Amen.

ვალერი სილოგავს დათარიღებით, ზღუდე აშენებულა და წარწერა გაკეთებულა 1204 წელს (1184+20). ვანის ქვაბები ამ დროისათვის უკვე სამეფო მონასტერი ყოფილა (მანამდე იგი გურგენისძეთა ფეოდალური სახლის საკუთრება იყო), რადგან მეფის მოხელე, მისი ვაზირი, სხვის სამფლობელო, საბატონო მონასტერს არც ზღუდეს აუშენებდა და არც სხვა სამშენებლო სამუშაოებს ჩაატარებდა. ეს თვალსაზრისი იმითაც მტკიცდება, რომ დავით აღმაშენებლის მიერ შიომღვიმისადმი 1124 წელს შედგენილი ანდერძის მიხედვით, სამეფო მონასტრები მწიგნობართუხუცესთა მისახედი იყო. ხოლო ეს თანამდებობდა თამარ მეფის დროს სწორედ ანტონ ჭყონდიდელს ეკავა, სანამ მას კათალიკოს-პატრიარქი მიქაელ მირიანისძე მისტაცებდა, ხოლო ანტონი გარეჯში წავიდოდა სამოღვაწეოდ. მიქაელ მირიანისძის გარდაცვალების შემდეგ თამარ მეფემ იგი სამეფო კარზე კვლავ ვაზირად დააბრუნა და ძველ უფლებებში აღადგინა.

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">

                        <!--  ქე [ადე] [ორ]თავე
                               შა ს[ფვთა მ]ფე
                               თა [მფე დ]ა დდ[ფ]ლი
                                თმრ წე[ლსა] მფბისა მ
                                თსა კ ანტნ [ჭ]სა მრ
                                აღშენა ზღდე ესე შ
                            [წყლნ ღნ ან]-->

                <ab>
                   <lb n="1"/><w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                                <w lemma="დიდება"><expan><supplied reason="lost"><abbr>ად</abbr><ex>იდ</ex><abbr>ე</abbr></supplied></expan></w>
                                <w lemma="ორ"><supplied reason="lost">ორ</supplied>თავე</w>
                   <lb n="2"/><w lemma="შინა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ინ</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
                                <w lemma="სუფევა"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><supplied reason="lost"><abbr>ფ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ვ</abbr><ex>ა</ex><abbr>თა</abbr></supplied></expan></w>
                                <roleName nymRef="მეფე"><expan><supplied reason="lost"><abbr>მ</abbr></supplied><ex>ე</ex><abbr>ფე
                    <lb n="3" break="no"/>თა</abbr></expan>
                                <expan><supplied reason="lost"><abbr>მ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ფე</abbr></supplied></expan></roleName>
                                <supplied reason="lost">დ</supplied>ა
                                <roleName nymRef="დედოფალ"><expan><abbr>დ</abbr><ex>ე</ex><abbr>დ</abbr><ex>ო</ex><supplied reason="lost"><abbr>ფ</abbr></supplied><ex>ა</ex><abbr>ლი</abbr></expan></roleName>
                    <lb n="4"/><persName type="local" key="თამარ მეფე" ref="https://en.wikipedia.org/wiki/Tamar_of_Georgia"><expan><abbr>თ</abbr><ex>ა</ex><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რ</abbr></expan></persName>
                                <w lemma="წელ">წე<supplied reason="lost">ლსა</supplied></w>
                                <roleName nymRef="მეფობა"><w lemma="მეფობა"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ფ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ბისა</abbr></expan></w> </roleName>
                                <w lemma="იგინი"><expan><abbr>მ</abbr>
                    <lb n="5" break="no"/><ex>ა</ex><abbr>თსა</abbr></expan></w>
                                <num value="20">კ</num>
                               <persName type="local" key="ანტონ ჭყონდიდელი [ვანის ქვაბების მაშენებელი]"><expan><abbr>ანტ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ნ</abbr></expan>
                                <roleName nymRef="ჭყონდიდელ"><expan><supplied reason="lost"><abbr>ჭ</abbr></supplied><ex>ყონდიდელი</ex><abbr>სა</abbr></expan></roleName></persName>
                                <w lemma="მიერ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>იე</ex><abbr>რ</abbr></expan></w>
                    <lb n="6"/><w lemma="აღეშენ"><expan><abbr>აღ</abbr><ex>ე</ex><abbr>შენა</abbr></expan></w>
                                <w lemma="ზღუდე"><expan><abbr>ზღ</abbr><ex>უ</ex><abbr>დე</abbr></expan></w>
                                 <w lemma="ესე">ესე</w>
                                <w lemma="შეწყალება"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეიწ</ex>
                    <lb n="7" break="no"/><supplied reason="lost"><abbr>ყ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr></supplied></expan></w>
                               <w lemma="ღმერთ"><expan><supplied reason="lost"><abbr>ღ</abbr><ex>მერთმა</ex><abbr>ნ</abbr></supplied></expan></w>
                               <w lemma="ამენ"><expan><abbr>ა</abbr><ex>მე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                </ab>
               </div>