საფარის წმ. საბას ტაძრის ფარეზასძის წარწერა

№ ECG090 📅 XIII 🌐 ka
XML

საამშენებლო · Building

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ID
ECG090
ენა · Language
ka
რედაქტორი · Editor
ვალერი სილოგავა · Valeri Silogava
დათარიღება · Dating
XIII

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

მასალა · Material
ქვა · Local stone
ობიექტი · Object Type
ფილა · Plaque
განლაგება · Layout
წარწერა ოთხსტრიქონიანია. იგი ტაძრის ხუროთმოძღვრისეულია, ამოკვეთილია წმ. საბას ტაძრის დასავლეთის კარიბჭის დასავლეთისავე სარკმლის ორნამენტული საპირეს ზედა, მომრგვალებულ ნაწილზე
დამწერლობა · Script
ამოღარული ასომთავრული წარწერა. კვეთის ღარები წითელი საღებავით არის ამოვლებული და მას დეკორატიული დატვირთვა აქვს

ადგილმდებარეობა · Location

აღმოჩენილია· Found
საფარის მონასტრის წმ. საბას ტაძარი · Sapara St. Saba Monastery
დაცულია · Current
საფარის მონასტრის წმ. საბას ტაძარი · Sapara St. Saba Monastery

ბიბლიოგრაფია · Bibliography

1. ვალერი სილოგავა "სამცხის ლაპიდარული ეპიგრაფიკა, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია", 118-169

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

† სრ(უ)ლ იქ(მ)ნა ს(ა)ყდ(ა)რი ესე საძირკო(ჳ)ლითვე
ლ(ი)თა ფ(ე)რ(ი)თა
ჴელითა ფარეზასძისათა
შ(ეუნდვე)ნ ღ(მერთმა)ნ

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

† ႱႰႪ ႨႵႬႠ ႱႷႣႰႨ ႤႱႤ ႱႠႻႨႰႩႭႪႨႧႥႤ
ႪႧႠ ႴႰႧႠ
ჄႤႪႨႧႠ ႴႠႰႤႦႠႱ
ႻႨႱႠႧႠ ႸႬ ႶႬ
ECG090 - Image 1

ქართული

† სრულ იქმნა ეს საყდარი საძირკვლითურთ მთლიანად ფარეზასძის ხელით, შეუნდოს ღმერთმა.

საფარის მონასტერი ძველი დროიდანვე სხვადასხვა დანიშნულების 12 ნაგებობისაგან შედგებოდა. მათ შორის მთავარია წმ. საბას სახელობის ტაძარი, აგებული ბექა სამცხის სპასალარისა და მანდატურთუხუცესის მიერ XIII-XIV სს. მიჯნაზე. საფარაში ამაზე ძველი ეკლესიაც არსებობს, X ს-ის ღმრთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძარი, რომელსაც ჩრდილოეთიდან მიდგმული აქვს ზემოხსენებული წმ. საბას ტაძარი. ვალერი სილოგავას აზრით, ფარეზასძის წარწერა უყურადღებოდ არის შესრულებული, რადგან მასში გამოტოვებულია ხუროთმოძღვარ ფარეზასძის სახელი („გიორგი“ - აღმოჩნდა ტაძრის კეხზე შემოდგმულ ეკლესიის მოდელზე, რომელიც ამჟამად ახალციხის ისტორიულ მუზეუმში ინახება). გარდა ამისა, წარწერის შემსრულებელს გამორჩენია სიტყვა „ფერითა“, რომელსაც აუცილებლად მოითხოვს წინმიმავალი ტექსტი - იგი წითელი საღებავით მოუწერია ტაძრის კედელზე, ჰორიზონტალურად, მომრგვალებული სტრიქონის გასწვრივ.

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" xml:space="preserve" ana="mtavruli">

                        <!--  "† სრლ იქმნა სყდრი ესე საძირკოლითვე
                               [ყვ]ლთა ფრთა
                               ჴელითა ფარეზას
                               ძისათა შნ ღნ"-->

                <ab>
                   <lb n="1"/>†<w lemma="სრულ"><expan><abbr>სრ</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლ</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="ქმნა"><expan><abbr>იქ</abbr><ex>მ</ex><abbr>ნა</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="საყდარ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ყდ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რი</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="ესე">ესე</w>
                                    <w lemma="საძირკუელ"><expan><abbr>საძირკო</abbr><ex>ჳ</ex><abbr>ლითვე</abbr></expan></w>
                   <lb n="2"/><w lemma="ყოველ"><expan><supplied reason="lost"><abbr>ყ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ვ</abbr></supplied><abbr>ლ</abbr><ex>ი</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="ფერ"><expan><abbr>ფ</abbr><ex>ე</ex><abbr>რ</abbr><ex>ი</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
                   <lb n="3"/><w lemma="ჴელ">ჴელითა</w>
                                    <persName type="local" key="გიორგი ფარეზასძე [ხუროთმოძღვარი საფარის წმ. საბის ტაძრისა]"><name nymRef="ფარეზასძე" type="surname">ფარეზას
                   <lb n="4" break="no"/>ძისათა</name> </persName>
                                        <w lemma="შენდობა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეუნდვე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                                        <w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მერთმა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                   </ab>
               </div>