ვალეს ნავრაის ძისწულის წარწერა

№ ECG106 📅 IX 🌐 ka
XML

მოსახსენებელი

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ID
ECG106
ენა · Language
ka
რედაქტორი · Editor
ვალერი სილოგავა
დათარიღება · Dating
IX

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

მასალა · Material
ობიექტი · Object Type
განლაგება · Layout
წარწერა სამსტრიქონიანია. იგი ამოკვეთილია ვალეს ტაძრის სამხრეთი შესასვლელის მარჯვენა სვეტის თავზე, რომლის დასაწყისი დაზიანებულია
დამწერლობა · Script
ამოღარული ასომთავრული წარწერა

ადგილმდებარეობა · Location

აღმოჩენილია· Found
ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესია
დაცულია · Current
ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესია

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

ნმ (ა)ვრაის
ძისწოჳლი

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

ႬႫ ႬႥ
ႰႠႨႱ ႻႨႱႼႭ
ჃႪႨ

ქართული

ნავრაის ძისწული

ვალეს ღვთისმშობლის ტაძარი სამცხის ერთ-ერთი უძველესი ეკლესიაა. ტაძარი ახლა ბაზილიკურია, თუმცა თავდაპირველად, როგორც სპეციალურ ლიტერატურაშია გამოკვლეული, „გარედან სწორკუთხა ფორმის გუმბათიანი ნაგებობა ყოფილა, სადაც გუმბათი ეყრდნობოდა აფსიდის კუთხეებსა და ორ თავისუფლად მდგარ ბურჯს“(რ. მეფისაშვილი, ვალეს ტაძარი და მისი აღშენების ორი ძირითადი პერიოდი, ქართულ ხელოვნება, 5, თბ., 1950, 38). გამოკვლეულია ისიც, რომ ტაძრის თავგადასავალი სულ ცოტა ორ მშენებლობით პერიოდს მაინც მოიცავს და მეორე პერიოდს განეკუთვნება დედისიმედის ვრცელი (45 სტრქ.) ასომთავრული წარწერა საამშენებლო-მემორიალური შინაარსისა, დათარიღებული 1561-1564 წლებით. რაც შეეხება ნავრაის ძისწულის წარწერის დათარიღებას, ვალერი სილოგავას აზრით, მას ახასიათებს ძველი პალეოგრაფიული ნიშანი - ლასის გადმოცემა ნუსხური მოხაზულობისაკენ მიდრეკილებით. პალეოგრაფიული ნიშნებით ვალეს სხვა წარწერებსაც, კრავის და გაბრიელ მახარებლის, ძველი პალეოგრაფიული ნიშნები აქვთ: მ-ანის მუცლის შემკვრელი ხაზის მარჯვნივ გადასვლა, ე-ნისა და ლ-ასის გადმოცემა ზედა ჰორიზონტალურ ხაზთან დამატებითი ხაზის - წანაზარდის გარეშე, რაც წარწერის IX საუკუნით დათარიღების არგუმენტებია.

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">

                        <!--"ნმ[....]ნვ
                            რაის ძისწო
                            ჳლი
                             "-->

                <ab>
                   <lb n="1"/>ნმ<gap reason="lost" extent="unknown" unit="chars"/>
                            <persName key="ნავრა" type="local"><expan><abbr>ნ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ვ
                   <lb n="2" break="no"/>რაის</abbr></expan></persName>
                            <w lemma="ძისწულ">ძისწო
                   <lb n="3" break="no"/>ჳლი</w>
                  </ab>
               </div>