საამშენებლო წარწერა ლიპარიტ ერისთავთ-ერისთავის მოსახსენებლით

№ ECG225 📅 1034 🌐 ka
XML

საამშენებლო

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ID
ECG225
ენა · Language
ka
რედაქტორი · Editor
გიორგი ოთხმეზური
დათარიღება · Dating
1034

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

მასალა · Material
ქვა
ობიექტი · Object Type
ბალავარი
ზომები · Dimensions
60 × 160 cm
განლაგება · Layout
ეკლესიის შესასვლელი კარის თავზე ჩადგმულ სამ გამყოფილებიან დიდ ბალავრის ქვაზე ოთხი წარწერაა ამოკვეთილი: 1) მარცხენა განყოფილებაში ამოკვეთილია 5 სტრიქონიანი წარწერა, 2) ქვის შუა განყოფილებაში, ჯვრის ორივე მხარეს, მკლავებს ზემოთ ამოკვეთილია წმინდანის სახელი, ვისი სახელობისაცაა ეკლესია, 1 სტრიქონად. 3) იგივე განყოფილებაში, ჯვრის ორივე მხარეს, მკლავებს ზემოთ ამოკვეთილია 5 სტრიქონიანი წარწერა. 4) ქვის მარჯვენა განყოფილებაში, მთელ სიგრძეზე ამოკვეთილია საამშენებლო შინაარსის წარწერა, 7 სტრიქონად.
დამწერლობა · Script
ამოღარული ასომთავრული წარწერა. ქარაგმის ნიშნად გამოყენებულია კიდურწაისრული სწორი, გრძელი, განივი ხაზი.

ადგილმდებარეობა · Location

დაცულია · Current
დიდი გომარეთის წმ. მარიამის ეკლესია

ბიბლიოგრაფია · Bibliography

1. "ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი" (2018), 119-121
2. დევი ბერძენიშვილი "ნარკვევები ქვემო ქართლის ისტორიული გეოგრაფიიდან", 107
3. Е. Такайсшвили "Археологические екскурсии разыскания и заметки", 86
4. გიორგი ოთხმეზური "დმანისის რაიონის ეპიგრაფიკული ძეგელები (წარწერების მიმოხილვა და ისტორიული ექსკურსი)", 23
5. ვ. სილოგავა "ქვემო ქართლის წარწერები", 243

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

ქ(რისტ)ე მე(უ)ფ(ე)ო
დ(იდე)ბ(ისა)ო ა(დი)დ(ე)ნ
ლ(ი)პ(არი)ტ ე(რისთავთ)ე(რისთავი)
და შვ(ი)ლნი
5მისნი
წ(მიდა)ჲ მ(არია)მ
ქ(რისტ)ე ად(იდ)ე
ს(უ)ლი დიდ(ი)სა
ლ(ი)პ(არი)ტ
5ე(რისთავთ)ე(რისთავისა)ჲ
ს(ა)ხ(ე)ლ(ი)თა ღ(მრ)თ(ი)სა(ჲთა) და(იდ)ვა
ბ(ა)ლ(ავა)რი ესე ად(იდ)ენ
ღ(მერთმა)ნ ე(რისთავთ)ე(რისთავის)
5ლ(ი)პ(არი)ტ(ი)ს უ(ფ)ლ(ო)ბ(ას)ა
ქ(ო)რ(ონი)კ(ო)ნი
იყო სმიბ

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

ႵႤ ႫႤႴႭ
ႣႡႭ ႠႣႬ
ႪႮႲ ႤႤ
ႣႠ ႸႥႪႬႨ
5ႫႨႱႬႨ
ႼჂ ႫႫ
ႵႤ ႠႣႤ
ႱႪႨ ႣႨ
ႣႱႠ
ႪႮႲ
5ႤႤჂ
ႱႾႪႧႠ ႶႧႱႠ ႣႠႥႠ
ႡႪႰႨ ႤႱႤ Ⴀ
ႣႤႬ ႶႬ ႤႤ
5ႪႮႲႱ ႳႪႡႠ
ႵႰႩႬႨ
ႨႷႭ ႱႫႨႡ
ECG225 - Image 1

წარწერა გაცხოველებული იყო სინგურით. ბალავრის ქვაზე მოთავსებული წარწერები გაერთიანებულია ერთ დიდ სათაურში: „საამშენებლო წარწერა ლიპარიტ ერისთავთ-ერისთავის მოსახსენებლით“, მაგრამ ოთხივე წარწერას აქვს ცალკე სათაურები: 1)„ ლიპარიტ ერისთავთ-ერისთავისა და მისი შვილების სადიდებელი წარწერა“, 2) „წმ. მარიამის წარწერა“, 3) „ერისთავთ-ერისთავის ლიპარიტ III რატის ძის მოსახსენიებელი წარწერა“, 4) „ლიპარიტ IV ერისთავთ-ერისთავის სადიდებელი წარწერა“. დაზიანება: წარწერის ქვა და შესაბამისად წარწერა დაზიანებული არ არის. მარჯვენა ნაწილში წითელი საღებავი თითქმის აღარ შეიმჩნევა. წარწერას ახლავს თარიღი: ქორონიკონი სნდ (254+780=1032) პირველი წარწერის მესამე სტრიქონში ვ. სილოგავა კითხულობს: ე(რისთავთა) ე(რისთავი), ეპისკოპოსი ზენონი კი მეოთხე სტრიქონში კითხულობს: შუილნი. მეორე წარწერაში დ. ბერძენიშვილი კითხულობს: მამაა. მესამე წარწერის მეორე-მესამე სტრიქონში ვ. სილოგავა კითხულობს: დიდისა, მეხუთეში - ე(რისთავთა) ე(რისთავისა)ჲ; ეპისკოპოსი ზენონი მეორე სტრიქონში კითხულობს: ასული, მეოთხე წარწერის პირველ-მეორე სტრიქონებში ეპისკოპოსი ზენონი კითხულობს: ღმრთისათა, მეორეში - დაიდუა; ეპისკოპოსი ზენონი, დ. ბერძენიშვილი და ექ. თაყაიშვილი მეხუთე სტრიქონში კითხულობენ: უფლებასა; ექ. თაყაიშვილი და დ. ბერძენიშვილი პირველ-მეორე სტრიქონებში კითხულობენ: ღმრთისა; ვ. სილოგავა მესამე სტრიქონში კითხულობს: ბ(ა)ლ(აჰვა)რი, მეოთხეში - ე(რისთავთა) ე(რისთავის), მეექვსეში - ქრ(ონი)კ(ო)ნი

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" xml:space="preserve" ana="mtavruli">
            
                <ab>
                    <lb n="1"/><w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                               <w lemma="მეუფე"><expan><abbr>მე</abbr><ex>უ</ex><abbr>ფ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ო</abbr></expan></w>
                    <lb n="2"/><w lemma="დიდება"><expan><abbr>დ</abbr><ex>იდე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ისა</ex><abbr>ო</abbr></expan></w>
                               <w lemma="ადიდებს"><expan><abbr>ა</abbr><ex>დი</ex><abbr>დ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                    <lb n="3"/><persName type="local" key="ლიპარიტ IV ბაღვაში" ref="http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/ბაღვაში_ლიპარიტ_(IV)"><expan><abbr>ლ</abbr><ex>ი</ex><abbr>პ</abbr><ex>არი</ex><abbr>ტ</abbr></expan>
                               <roleName nymRef="ერისთავთ-ერისთავ"><expan><abbr>ე</abbr><ex>რისთავთ</ex><abbr>ე</abbr><ex>რისთავი</ex></expan></roleName></persName>
                    <lb n="4"/>და
                               <w lemma="შვილ"><expan><abbr>შვ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ლნი</abbr></expan></w>
                    <lb n="5"/><w lemma="მის">მისნი</w>
                 
                        <lb n="1"/><w lemma="წმიდა"><expan><abbr>წ</abbr><ex>მიდა</ex><abbr>ჲ</abbr></expan></w>
                        <name nymRef="მარიამ ღვთისმშობელი"><expan><abbr>მ</abbr><ex>არია</ex><abbr>მ</abbr></expan></name>

            
                             <lb n="1"/><w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                             <w lemma="დიდება"><expan><abbr>ად</abbr><ex>იდ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                             <lb n="2"/><w lemma="სულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლი</abbr></expan></w> <w lemma="დიდ"><expan><abbr>დი
                             <lb n="3" break="no"/>დ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                             <lb n="4"/><persName type="local" key="ლიპარიტ IV ბაღვაში" ref="http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/ბაღვაში_ლიპარიტ_(IV)"><expan><abbr>ლ</abbr><ex>ი</ex><abbr>პ</abbr><ex>არი</ex><abbr>ტ</abbr></expan>
                             <lb n="5"/><roleName nymRef="ერისთავთ-ერისთავ"><expan><abbr>ე</abbr><ex>რისთავთ</ex><abbr>ე</abbr><ex>რისთავისა</ex><abbr>ჲ</abbr></expan></roleName></persName>
                 
                         <lb n="1"/><w lemma="სახელ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ხ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ი</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
                                   <w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრ</ex><abbr>თ</abbr><ex>ი</ex>
                         <lb n="2" break="no"/><abbr>სა</abbr><ex>ჲთა</ex></expan></w>
                                    <w lemma="დებს"><expan><abbr>და</abbr><ex>იდ</ex><abbr>ვა</abbr></expan></w>
                         <lb n="3"/><w lemma="ბალავარ"><expan><abbr>ბ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ავა</ex><abbr>რი</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="ესე">ესე</w>
                                    <w lemma="ადიდებს"><expan><abbr>ა
                         <lb n="4" break="no"/>დ</abbr><ex>იდ</ex><abbr>ენ</abbr></expan></w>
                                    <w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მერთმა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                                    <roleName nymRef="ერისთავთ-ერისთავ"><expan><abbr>ე</abbr><ex>რისთავთ</ex><abbr>ე</abbr><ex>რისთავის</ex></expan></roleName>
                         <lb n="5"/><persName type="local" key="ლიპარიტ IV ბაღვაში" ref="http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/ბაღვაში_ლიპარიტ_(IV)"><expan><abbr>ლ</abbr><ex>ი</ex><abbr>პ</abbr><ex>არი</ex><abbr>ტ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ს</abbr></expan></persName>
                                    <w lemma="უფლობა"><expan><abbr>უ</abbr><ex>ფ</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ას</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
                         <lb n="6"/><rs type="date"><w lemma="ქორონიკონ"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>ო</ex><abbr>რ</abbr><ex>ონი</ex><abbr>კ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ნი</abbr></expan></w>
                         <lb n="7"/><w lemma="">იყო</w>
                                <num value="1032">სმიბ</num></rs>
                         </ab>
            

            </div>