შიოს და მისი ძმების საამშენებლო წარწერა

№ ECG245 📅 XII-XIII 🌐 ka
XML

საამშენებლო

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ID
ECG245
ენა · Language
ka
რედაქტორი · Editor
გიორგი ოთხმეზური
დათარიღება · Dating
XII-XIII

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

მასალა · Material
პერანგის ქვა
ობიექტი · Object Type
ფასადი
ზომები · Dimensions
34 × 59 cm
განლაგება · Layout
შესრულებულია ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადის ზედა, ცენტრალურ ნაწილში, სახურავის კეხის ქვემოთ, პერანგის ქვაზე. 6 სტრიქონად.
დამწერლობა · Script
ამოღარული კიდურწაისრული ასომთავრული. გამოყენებულია ნუსხური გრაფემებიც. ქარაგმის ნიშანი - კიდურწერტილოვანი, ზოგჯერ კლაკნილი, ზოგჯერ კი სწორი, განივი ხაზი. განკვეთილობის ნიშანი: ორწერტილი თითქმის ყველა სიტყვას შორ

ადგილმდებარეობა · Location

დაცულია · Current
ჭოჭიანის ეკლესია

ბიბლიოგრაფია · Bibliography

1. "ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი" (2018), 146-147
2. გიორგი ოთხმეზური "დმანისის რაიონის ეპიგრაფიკული ძეგელები (წარწერების მიმოხილვა და ისტორიული ექსკურსი)", 36
3. Е. Такайсшвили "Археологические екскурсии разыскания и заметки", 89

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

თ(ამა)რ ღ(მრთ)ისა სწ(ო)რ(ი)ს სამ(ლო)ცვ(ე)ლ(ო)ი
წ ქ(რისტ)ე შ(ეუნდვ)ენ შ(იო)სა
და ძამნ[ი] სნი(ი)
პ(ეტრ)ე და სჳ(მო)ნი რ(ომელ)თა აღ(ა)შ(ე)ნ(ე)ს
5ეკ(ლე)ს(ია) ესე პ(ეტრე)ს შ(ეუნდვე)ნ
ღ(მერთმა)ნ

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

ႧႰ ႶႨႱႠ ႱႼႰႱ ႱႠႫႺႥႪႨ
Ⴜ ႵႤ ႸႤႬ ႸႱႠ
ႣႠ ႻႠႫႬ ႱႬႨ
ႮႤ ႣႠ ႱჃႬႨ ႰႧႠ Ⴀ
5ႶႸႬႱ ႤႩႱ ႤႱႤ ႮႱ ႸႬ
ႶႬ

პალეოგრაფიული თავისებურება: III სტრ-ში გაპარულია შეცდომა - სიტყვა „ძმანი“-ს მაგივრად ამოკვეთილია „ძამნი“. წარწერის ფართობისა და გრაფემების სიმაღლის აზომვა ვერ ხერხდება. წარწერას გარშემო შემოუყვება ჩაღრმავებული კანტი, რომელიც მართკუთხა ფორმისაა და ერთიანობაში წარწერას გარკვეულ ჩარჩოში აქცევს. ე. თაყაიშვილის წაკითხვით ტექსტი მთავრდება შიოს ერთ-ერთი ძმის, პეტრეს მოსახსენებელი წარწერით. შესაძლებელია „პს“ გაიხსნას როგორც „პ(ატრონ)ს და ტექსტის დასასრულს „პატრონის“ - თამარ მეფის მოსახსენებელი წარწერა ვივარაუდოთ. დაზიანება: ქვის ზედაპირი დაფარულია მომწვანო-მოყვითალო ფერის საკმაოდ მყარი ხავსის მსგავსი მცენერით, რის გამოც ტექსტის რამდენიმე გრაფა, განსაკუთრებით შუა ნაწილი არ იკითხება. წარწერის დათარირების საფუძველი: წარწერა საამშენებლო ხასიათისაა და იხსენიებს თამარ მეფეს. შესაბამისად მისი თარიღი თამარის მეფობის პერიოდით უნდა განისაზღვროს

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">

            <ab>
                <lb n="1"/><persName type="local" key="თამარ მეფე" ref="https://en.wikipedia.org/wiki/Tamar_of_Georgia"><expan><abbr>თ</abbr><ex>ამა</ex><abbr>რ</abbr></expan></persName>
                           <w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრთ</ex><abbr>ისა</abbr></expan></w>
                           <w lemma="სწორ"><expan><abbr>სწ</abbr><ex>ო</ex><abbr>რ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
                           <w lemma="ლოცვა"><expan><abbr>სამ</abbr><ex>ლო</ex><abbr>ცვ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ი</abbr></expan></w>
                <lb n="2"/><orig n="unresolved">წ</orig>
                           <w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                           <w lemma="შენდობა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეუნდვ</ex><abbr>ენ</abbr></expan></w>
                           <persName type="local" key="შიო [ჭოჭიანის მაშენებელი]"><expan><abbr>შ</abbr><ex>იო</ex><abbr>სა</abbr></expan></persName>
                <lb n="3"/>და
                           <w lemma="ძმა">ძამნ<supplied reason="lost" precision="medium">ი</supplied></w>
                                                                
                           <w lemma="მის"><expan><supplied reason="lost" precision="medium"><abbr>მ</abbr></supplied><ex>ი</ex><abbr>სნი</abbr></expan></w>
                <lb n="4"/><persName type="local" key="პეტრე [ძმა ჭოჭიანის მაშენებელი შიოსი]"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ეტრ</ex><abbr>ე</abbr></expan></persName>
                           და
                           <persName type="local" key="სჳმონ [ძმა ჭოჭიანის მაშენებელი შიოსი]"><expan><abbr>სჳ</abbr><ex>მო</ex><abbr>ნი</abbr></expan></persName>
                           <w lemma="რომელ"><expan><abbr>რ</abbr><ex>ომელ</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
                           <w lemma="შენება"><expan><abbr>ა
               <lb n="5" break="no"/>ღ</abbr><ex>ა</ex><abbr>შ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
                           <w lemma="ეკლესია"><expan><abbr>ეკ</abbr><ex>ლე</ex><abbr>ს</abbr><ex>ია</ex></expan></w>
                           <w lemma="ესე">ესე</w>
                           <expan><abbr>პ</abbr><ex>ეტრე</ex><abbr>ს</abbr></expan>
                           <w lemma="შენდობა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეუნდვე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                <lb n="6"/><w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მერთმა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                </ab>

            </div>