დასავლეთ კარიბჭის საამშენებლო წარწერა მამათმთავარ თევდოსისა
საამშენებლო
კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition
დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition
წარწერის აზომვა ვერ ხერხდება. დაზიანება: გადარეცხვისა და გამოქარვისაგან წარწერის მარჯვენა მხარე, სტრიქონების მეორე ნაწილი, უფრო კონკრეტულად კი ჯვრის მარჯვენა მხარეს არსებული ნახევრები, განსაკუთრებით გამკრთალებული და გადასულია. პირველი 3 სტრ. მეორე ნახევრების დიდი ნაწილი საერთოდ აღარ იკითხება. წარწერის დათარიღება სხვა გამოცემებში: ექ. თაყაიშვილის მიხედვით წარწერა გიორგი ბრწყინვალის დროინდელია, ვ. ჯაფარიძე 1214-1222 წელბით ათარიღებს, ვ. სილოგავა კი - 1207-1223 წწ-ით. წარწერის დათარიღების საფუძველი: წარწერაში იხსენიება მეფეთ-მეფე გიორგი, რომელიც უნდა იყოს ერთიანი საქართველოს მეფე გიორგი IV ლაშა. წარწერა საამშენებლო ხასიათისაა და მისი ზეობის წლებით უნდა დათარიღდეს. წარწერაში სხვადასხვა ავტორი რამდენიმე სიტყვას განსხვავებულად კითხულობს. ე. თაყაიშვილი პირველ სტრიქონში კითხულობს: დამყ]არნ ღ~ა, მეორე-მესამეში - აზ~ ნ პტს, მეოთხეში - ც დვილისა ს~ლსა ჩისა, ...სი მთბ..., მეხუთეში - ღ~სა, მოიბსნნეთ, მოგიბსნნეს, მეექვსეში - დაწერილი, მზეზითა... და შა ლოს, კრლცა, მეშვიდეში - ჩნთმცა, ჩვენთამცა, მზღველი არს დღესა, ...ო, მფ ძს., მ~მფ; ლ. მუსხელიშვილი პირველ სტრიქონში კითხულობს: [დაამყ]~რნ, მეორეში - [ვი]ქმნ, ეპ~კოპოსი: თვ]დსი, ეპისკოპოსი თევ]დოსი მამაი კალნაპეტის ძე, მესამეში - ს~დდბლ[ა]დ, [ღ~თ დაც~ლისა მ~ფთა მ]ფბსა, [ღმრთივ დაცულისა მეფეთა მე]ფობისა, მეოთხეში - ჩ~ისა ჩემისა, [ნათესავთ]ა :[ჩ]მთ~თს, [ჩე]მთათვის, მეხუთეში - მ~გბსნნი[თ, მეექვსეში - ს~მნ: აღ[მობოცო]ს; მეშვიდეში - ჩ~ვნთმცა, ეპკპ]~ოს~ი, ეპისკოპ]ოსი თევდოსი მამისაჲ
<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">
<ab>
<lb n="1"/>✝
<w lemma="სახელ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ხ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლითა</abbr></expan></w>
<w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრთისა</ex><abbr>ჲთა</abbr></expan></w>
და
<w lemma="მეოხება"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ეო</ex><abbr>ხ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ი</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
<w lemma="წმიდა"><expan><abbr>წ</abbr><ex>მიდი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="ღმრთისმშობელ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრთი</ex><abbr>სმშ</abbr><supplied reason="lost"><ex>ო</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ისაჲ</ex><abbr>თა</abbr></supplied></expan></w>
<w lemma="დამყარება"><expan><supplied reason="lost"><abbr>და</abbr><ex>ა</ex><abbr>მ</abbr></supplied><abbr>ყ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მერთმა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<lb n="2"/><roleName nymRef="მეფეთამეფობა"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ფ</abbr><ex>ე</ex><abbr>თა</abbr></expan>
<expan><abbr>მ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ფ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ჲ</abbr></expan></roleName>
<persName type="local" key="ლაშა-გიორგი IV" ref="http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/გიორგი_IV_ლაშა"><expan><abbr>გ</abbr><ex>იორგ</ex><abbr>ისი</abbr></expan></persName>
<w lemma="რომელ"><expan><abbr>რ</abbr><ex>ომე</ex><abbr>ლთა</abbr></expan></w>
<w lemma="მიერ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>იე</ex><abbr>რ</abbr></expan></w>
<w lemma="ღირს"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>ი</ex><abbr>რს</abbr></expan></w>
<w lemma="ქმნა"><expan><abbr>ვიქმ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<w lemma="მე">მე</w>
<w lemma="მიწა"><expan><supplied reason="lost"><abbr>მ</abbr><ex>ი</ex><abbr>წ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ჲ</abbr></supplied></expan></w>
<w lemma="მათ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>თი</abbr></expan></w>
<supplied reason="lost" precision="medium">ჭ</supplied>
<persName type="local" key="თევდოს კალონპეტისძე, მამათმთავარი"><expan><abbr><supplied reason="lost">თ</supplied></abbr><ex>ე</ex><abbr>ვ</abbr><abbr>დ</abbr><ex>ო</ex><abbr>სი</abbr></expan></persName>
<roleName nymRef="მამათმთავარ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ამათ</ex><abbr>მ</abbr><ex>თავარ</ex><abbr>ი</abbr></expan></roleName>
<expan><abbr>კ
<lb n="3" break="no"/>ალ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ნპ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ტ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სძე</abbr></expan>
<w lemma="შენება"><expan><abbr>აღშ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ა</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>
<w lemma="კარიბჭე"><expan><abbr>კ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სბჭ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="ესე">ამის</w>
<w lemma="სადიდებელ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>დ</abbr><ex>ი</ex><abbr>დ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ა</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>
<roleName nymRef="მეფობა"><expan><abbr><supplied reason="lost">მ</supplied></abbr><ex>ე</ex><abbr>ფ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></roleName>
<w lemma="მათ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>თ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="და">დ<supplied reason="lost">ა</supplied></w>
<lb n="4"/><w lemma="მოსაჴსენებელ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ჴს</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბლად</abbr></expan></w>
<w lemma="ცოდვა">ცოდვილისა</w>
<w lemma="სულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლისა</abbr></expan></w>
<w lemma="ჩუენ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>უე</ex><abbr>ნისა</abbr></expan></w>
<w lemma="ბიძა"><expan><abbr>ბიძ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ჲსა</abbr></expan></w>
<w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ემ</ex><abbr>ისა</abbr></expan></w>
<persName type="local" key="ანტონ [ბიძა მამათმთავარ თევდოს კალონპეტისძისა]"><expan><abbr><supplied reason="lost">ა</supplied>ნტ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ნს</abbr></expan></persName>
<w lemma="მშობელ"><expan><abbr>მშ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ე</ex><supplied reason="lost"><abbr>ლ</abbr></supplied><abbr>თა</abbr></expan></w>
და
<orig n="unresolved">ნთა<supplied reason="lost">ს</supplied></orig>
<w lemma="მათ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ათ</ex><abbr>თათ</abbr><ex>ჳ</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<lb n="5"/><w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრთ</ex><abbr>ისა</abbr></expan></w>
<w lemma="სიყუარულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ი</ex><abbr>ყ</abbr><ex>უა</ex><abbr>რ</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლისათ</abbr><ex>ჳ</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<w lemma="ლოცვა"><expan><abbr>ლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ც</abbr><ex>უა</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="ჴსენება"><expan><abbr>მოგ</abbr><ex>უი</ex><abbr>ჴს</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნი</abbr><supplied reason="lost"><abbr>თ</abbr></supplied></expan></w>
<w lemma="რა"><expan><abbr>რ</abbr><ex>აჲთ</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
<w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მერთმა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<w lemma="თქუენ"><expan><abbr>თქ</abbr><ex>უე</ex><abbr>ნცა</abbr></expan></w>
<w lemma="ჴსენება"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ო</ex><abbr>გ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ჴს</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><supplied reason="lost"><abbr>ნე</abbr></supplied><supplied reason="omitted" precision="high"><abbr>ს</abbr></supplied></expan></w>
<w lemma="სასუფეველ"><expan><supplied reason="lost"><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ფ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ვ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლსა</abbr></supplied></expan></w>
<w lemma="მის">მ<supplied reason="lost">ისს</supplied>ა</w>
<rs type="curse"><w lemma="ვინ">ვინცა</w>
<w lemma="ესე">ესე</w>
<lb n="6"/><w lemma="წერა"><expan><abbr>დაწ</abbr><ex>ე</ex><abbr>რილი</abbr></expan></w>
<w lemma="რა"><expan><abbr>რაჲსაც</abbr><ex>ა</ex></expan></w>
<w lemma="მიზეზ"><expan><abbr>მ</abbr><supplied reason="omitted"><abbr>ი</abbr></supplied><abbr>ზ</abbr><ex>ე</ex><supplied reason="omitted" precision="high"><abbr>ზ</abbr></supplied><ex>ი</ex><supplied reason="omitted" precision="high"><abbr>ს</abbr></supplied><ex>ა</ex><abbr>თ</abbr><ex>ჳ</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<w lemma="შლა"><expan><abbr>აღმ</abbr><ex>ოშალო</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<w lemma="ბრძანება"><expan><abbr>ბ</abbr><ex>რძანე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ა</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="კრულ"><expan><abbr>კ</abbr><supplied reason="omitted" precision="low"><abbr>რ</abbr></supplied><ex>უ</ex><abbr>ლმცა</abbr></expan></w>
<w lemma="ყოფნა">არ<supplied reason="lost">ს</supplied></w>
<w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრთ</ex><abbr>ისა</abbr></expan></w>
<w lemma="პირ">პ<supplied reason="lost">ირითა</supplied></w>
<w lemma="მკვდარ"><expan><supplied reason="lost" precision="medium"><abbr>მკვ</abbr></supplied>დ<ex>ა</ex><abbr>რი</abbr></expan></w>
და
<w lemma="ცოცხალ">ცოცხა
<lb n="7" break="no"/>ლი</w>
<w lemma="უჴსნელი"><expan><abbr>გ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნუჴსნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ა</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>
<w lemma="და">და</w>
<w lemma="ჩუენ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>უ</ex><abbr>ენ</abbr><ex>ი</ex><abbr>თ</abbr><ex>ა</ex><abbr>მცა</abbr></expan></w>
<w lemma="ბრალ"><expan><abbr>ბრ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ლთა</abbr></expan></w>
<w lemma="მზღველ"><expan><abbr>მზღვ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლი</abbr></expan></w>
<w lemma="ყოფნა">არს</w>
<w lemma="დღე"><expan><abbr>დღ</abbr><ex>ე</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="მას"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<w lemma="განკითხვა"><expan><abbr>გ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნკ</abbr><ex>ი</ex><abbr>თხ</abbr><supplied reason="lost"><ex>ვისა</ex><abbr>სა</abbr></supplied></expan></w></rs>
<g type="karagma"/><orig n="unresolved">ს</orig>
<w lemma="სულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ულ</ex><abbr>ი</abbr></expan></w>
<persName type="local" key="თევდოს კალონპეტისძე, მამათმთავარი"><expan><abbr>თ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ვდ</abbr><ex>ო</ex><abbr>სი</abbr></expan></persName>
<roleName nymRef="მამათმთავარ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ამათ</ex><abbr>მ</abbr><ex>თავარი</ex><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ჲ</abbr></expan></roleName>
</ab>
</div>