ახტალის თორმეტი მოციქულის ეკლესიის წარწერა
მოსახსენებელი
კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition
დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition
ქართული
† მე, უღირსი და სულითა საწყალობელი წინამძღვარი პეტრე, ღირსი გავხდი ამ ეგვტერის აშენებისა წმიდათა მოციქულთა სახელზე, სადიდებელად მათდა და პირველ პატრონთა და გამზრდელთა, ღმრთისა ჩუენთა სამლოცველოდ. ჩემი სულის სალოცველ-საჴსენებელად განვაჩინე ათორმეტთა მოციქულთა დღესასწაულის მეორე დღე. ვინც ჩემი გვარის კაცი იყოს, მისი ძალისაებრ ძმათა გამიჴსენებდეს და ჟამს მიწირვებდეს და მე თქუენს ლოცვებში მომიჴსენებდეთ. ხოლო თუ ჩემთა ცოდვათა მისაგებელი მომაგო ღმერთმა და ჩემი გვარის კაცი აღარავინ იყოს, თქუენ, ქრისტესმოყუარენო და მსგავსნო მამანო, წინამძღუარნო და ყოველნო ძმანო, ვინც ჩემ მიერ აშენებულ პატრონ ავაგ ათაბაგის სამწირველოს ზედა ღირს-იყოთ და აღირსოთ პირველ პატრონთა, ჩემი სულიც იურვეთ დაუკლებელად. ჩემი და ჩემი ძმისწულის, ილარიონის, ჴელით აგჳშენებია და არავინ გუჱმართლების უჴსენებლობასა. ესე ჩემ მიერ განჩენილი გინდ ჩუენისა გვარისა კაცმან, გინდ ვინმე სხვა მოვიდეს და დააკლოს და შეცვალოს, შე-მცა-იცვლების შჯულისაგან ქრისტეანეთაჲსა და ცოდვათა ჩემთა პასუხი მან აგოს უფლის წინაშე.
პეტრე წინამძღვრის ეს წარწერა ზაზა ალექსიძისათვის გახდა გასაღები ლუვრის წარწერის გასაშიფრად. მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ეს ორი წარწერა, ლუვრისა და ახტალის, მოთავსებული იყო ერთმანეთის გვერდით, ჯერ პეტრეს წარწერა, ბალავრის თავზე, შემდეგ კი ილარიონის, მის გასწვრივ. ამ მოსაზრებას ამყარებს წარწერების პალეოგრაფიული ერთგვაროვნებაც.
<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">
<!-- † 1. ჻ქ჻ მე, ოჳღირსი჻ და სლითა჻ სწ~ყლბელი჻ ~წ჻ პ~ე჻ ღირს ვიქმ~ნ აღშენებ~დ჻ ეგჳტ~რისა
2. ამის჻ ს~ხლსა ზ~ა წ~ა მციქ~ლთსა სადი~ბლდ მ~თდა და პ~ლ პ~ტრნთა და გმზრდ~ლთა
3. ღ~თია ჩ~თა჻ ს~მლცვლ~დ჻ და ს~ლისა ჩ~ისა სლ~ცვლსახსნბლ~დ და გ~ნვ~ჩინე ათ~რმტთა მ~ცქლთა დღს~სწლის
4. მეორე დღე: ვინაცა ჩ~სა გოჳრ~სა კ~ცი იყ~ს჻ მისისა ძ~ლსაებრ ძმ~თა გმს~ნბდეს჻ და იგი ჟამ~ მიწრვ~ბდს და მე თ~ქნთა
5. ლ~ცვთა შ~ა მმიჴ~სნბდეთ჻ და ოჳკ~თოჳ ჩ~თა: ც~დვთა მს~გებელი მმ~გს ღ~ნ჻ და ჩე~ა გ~რისა კ~ცი აღარავინ: იყოს თ~ქნ ქ~ს: მყ~რნო
6. და მზგვსნო჻ ~მ: ~წ და ყ~ნოვე ძმ~ნო: ვინცა პ~ტრნისა ავგ ათბგისა სამწირვ~ლსა ჩ~მგნით აღშ~ნბლსა ზ~ა ღირსყ~ს და აღირ
7. სოთ: პ~ლ პტ~რნთა და თ~ქნ: ჩ~იცა ს~ლი: მ~ნვე იოჳრვოს დაოჳკლ~ბლდ ჩ~თა ჴ~ლითა და ძმისწ~ლისა ჩ~ისა ილ~რნისითა აგჳშ~ნბია. და არა
8. ვინ გოჳჱმართლ~ბის: ოჳჴსნე~ბლბსა჻ ესე ჩ~მგნით გ~ნჩნლი ანოჳ ჩ~ნისა გოჳარისა კ~ცმნ ანოჳ ვინ სხ~ჲ შ~მვიდეს და დააკ
9. ლოს და შცვ~ლს შ~მცა იცვლბის შჯ~ლისგ~ნ ქ~ნთჲსა: და ც~დვთა ჩ~მთა პ~სხი მ~ნ
10. გასცეს წ~ე ღ~ა.-->
<ab>
<lb n="1"/> ჻†჻
<w lemma="მე">მე</w>
<w lemma="უღირს">ოჳღირსი჻</w>
და
<w lemma="სულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლითა</abbr></expan></w>჻
<w lemma="საწყალობელ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>წყ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ბელი</abbr></expan></w>჻
<persName type="clergy" key="პეტრე [წინამძღვარი ახტალისა]"><roleName nymRef="წინამძღუარ"><expan><abbr>წ</abbr><ex>ინამძღუარი</ex></expan></roleName>჻
<name nymRef="პეტრე წინამძღუარ"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ეტრ</ex><abbr>ე</abbr></expan></name>჻</persName>
<w lemma="ღირს-ყოფა"><expan><abbr>ღირს</abbr><abbr>ვიქმ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<w lemma="აღშენება"><expan><abbr>აღშენებ</abbr><ex>ა</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>჻
<w lemma="ეგუტერ"><expan><abbr>ეგ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ჳტ</abbr><ex>ე</ex><abbr>რისა</abbr></expan></w>
<lb n="2"/> <w lemma="ესე">ამის</w>჻
<w lemma="სახელ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ხ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლსა</abbr></expan></w>
<w lemma="ზედა"><expan><abbr>ზ</abbr><ex>ედ</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
<w lemma="წმიდა"><expan><abbr>წ</abbr><ex>მიდათ</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
<w lemma="მოციქულ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ციქ</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლთ</abbr><ex>ა</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="სადიდებელ"><expan><abbr>სადი</abbr><ex>დე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ა</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>
<w lemma="იგი"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>თდა</abbr></expan></w>
და
<w lemma="პირველ"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ირვე</ex><abbr>ლ</abbr></expan></w>
<w lemma="პატრონ"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ტრ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ნთა</abbr></expan></w>
<w lemma="და">და</w>
<w lemma="გამზრდელ"><expan><abbr>გ</abbr><ex>ა</ex><abbr>მზრდ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლთა</abbr></expan></w>
<lb n="3"/><w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრ</ex><abbr>თი</abbr><ex>ს</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
<w lemma="ჩუენ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>უენ</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>჻
<w lemma="სამლოცველო"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>მლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ცვ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>჻
და
<w lemma="სულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლისა</abbr></expan></w>
<w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ემ</ex><abbr>ისა</abbr></expan></w>
<w lemma="სალოცველ-სახსენებელ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ცვ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლსახს</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ა</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>
<w lemma="და">და</w>
<w lemma="განჩინება"><expan><abbr>გ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნვ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ჩინე</abbr></expan></w>
<w lemma="ათორმეტ"><expan><abbr>ათ</abbr><ex>ო</ex><abbr>რმ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ტთა</abbr></expan></w>
<w lemma="მოციქულ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ც</abbr><ex>ი</ex><abbr>ქ</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლთა</abbr></expan></w>
<w lemma="დღესასწაულ"><expan><abbr>დღ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>სწ</abbr><ex>აუ</ex><abbr>ლის</abbr></expan></w>
<lb n="4"/><w lemma="მეორე">მეორე</w>
<w lemma="დღე">დღე</w>
<w lemma="ვინცა">ვინაცა </w>
<w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ემი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="გუარ"><expan><abbr>გოჳ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="კაც"><expan><abbr>კ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ცი</abbr></expan></w>
<w lemma="ყოფა"><expan><abbr>იყ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<w lemma="მისი">მისისა</w>
<w lemma="ძალ"><expan><abbr>ძ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ი</ex><abbr>საებრ</abbr></expan></w>
<w lemma="ძმა"><expan><abbr>ძმ</abbr><ex>ა</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
<w lemma="გაჴსენება"><expan><abbr>გ</abbr><ex>ან</ex><abbr>მ</abbr><ex>იჴ</ex><abbr>ს</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბდეს</abbr></expan></w>
და
<w lemma="იგი">იგი</w>
<w lemma="ჟამ"><expan><abbr>ჟამ</abbr><ex>სა</ex></expan></w>
<w lemma="შეწირვა"><expan><abbr>მიწ</abbr><ex>ი</ex><abbr>რვ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბდ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
და
<w lemma="მე">მე</w>
<w lemma="თქუენ"><expan><abbr>თქ</abbr><ex>უე</ex><abbr>ნთა</abbr></expan></w>
<lb n="5"/><w lemma="ლოცვათა"><expan><abbr>ლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ცვ</abbr><ex>ა</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
<w lemma="შინა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ინ</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
<w lemma="მოჴსენება"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ო</ex><abbr>მიჴს</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბდეთ</abbr></expan></w>჻
და
<w lemma="უკუეთუ"><expan><abbr>ოჳკ</abbr><ex>უე</ex><abbr>თოჳ</abbr></expan></w>
<w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ემ</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
<w lemma="ცოდვა"><expan><abbr>ც</abbr><ex>ო</ex><abbr>დვ</abbr><ex>ა</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
<w lemma="მისაგებელ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>გებელი</abbr></expan></w>
<w lemma="მიგება"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ო</ex><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>გ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მერთმა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
და
<w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩე</abbr><ex>მის</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
<w lemma="გუარ"><expan><abbr>გ</abbr><ex>უა</ex><abbr>რისა</abbr></expan></w>
<w lemma="კაც"><expan><abbr>კ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ცი</abbr></expan></w>
<w lemma="აღარავინ">აღარავინ</w>
<w lemma="ყოფა">იყოს</w>
<w lemma="თქუენ"><expan><abbr>თქ</abbr><ex>უე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტე</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<w lemma="მოყუარე"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ყ</abbr><ex>უა</ex><abbr>რ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნო</abbr></expan></w>
<lb n="6"/>და
<w lemma="მსგავს"><expan><abbr>მზგ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ვსნო</abbr></expan></w>჻
<w lemma="მამა"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ამანო</ex></expan></w>
<w lemma="წინამძღუარ"><expan><abbr>წ</abbr><ex>ინამძღუარნო</ex></expan></w>
და
<w lemma="ყოველ"><expan><abbr>ყ</abbr><ex>ოველ</ex><abbr>ნოვე</abbr></expan></w>
<w lemma="ძმა"><expan><abbr>ძმ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნო</abbr></expan></w>
<w lemma="ვინცა">ვინცა</w>
<w lemma="პატრონ"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ტრ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ნისა</abbr></expan></w>
<persName type="local" key="ავაგ ათაბაგი"><expan><abbr>ავ</abbr><ex>ა</ex><abbr>გ</abbr></expan></persName>
<roleName nymRef="ათაბაგ"><expan><abbr>ათ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ა</ex><abbr>გისა</abbr></expan></roleName>
<w lemma="სამწირველო"><expan><abbr>სამწირვ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
<w lemma="მე"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ე</ex><abbr>მგნით</abbr></expan></w>
<w lemma="აღშენებულ"><expan><abbr>აღშ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლსა</abbr></expan></w>
<w lemma="ზედა"><expan><abbr>ზ</abbr><ex>ედ</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
<w lemma="ღირს-ყოფა"><expan><abbr>ღირსყ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<w lemma="ღირსება">აღირ
<lb n="7" break="no"/>სოთ</w>
<w lemma="პირველ"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ირვე</ex><abbr>ლ</abbr></expan></w>
<w lemma="პატრონ"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ტრ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ნთა</abbr></expan></w>
და
<w lemma="თქუენ"><expan><abbr>თქ</abbr><ex>უე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ემ</ex><abbr>იცა</abbr></expan></w>
<w lemma="სული"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლი</abbr></expan></w>
<w lemma="იგი"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნვე</abbr></expan></w>
<w lemma="დაურვება">იოჳრვოს</w>
<w lemma="დაუკლებელ"><expan><abbr>დაოჳკლ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ა</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>
<w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ემი</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
<w lemma="ჴელ"><expan><abbr>ჴ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ლითა</abbr></expan></w>
და
<w lemma="ძმისწულ"><expan><abbr>ძმისწ</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლისა</abbr></expan></w>
<w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ემ</ex><abbr>ისა</abbr></expan></w>
<persName key="ილარიონ [ძმისწული პეტრე ახტალის წინამძღვრისა]"><expan><abbr>ილ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რ</abbr><ex>იო</ex><abbr>ნისითა</abbr></expan></persName>
<w lemma="აშენება"><expan><abbr>აგჳშ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბია</abbr></expan></w>
და
<w lemma="არავინ">არა
<lb n="8" break="no"/>ვინ</w>
<w lemma="მართლება"><expan><abbr>გოჳჱმ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რთლ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბის</abbr></expan></w>
<w lemma="უჴსენებელ"><expan><abbr>ოჳჴს</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნებლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ა</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>჻
<w lemma="ესე">ესე</w>
<w lemma="მე"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ე</ex><abbr>მგნით</abbr></expan></w>
<w lemma="გაჩენა"><expan><abbr>გ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნჩ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ლი</abbr></expan></w>
<w lemma="ანუ">ანოჳ</w>
<w lemma="ჩუენ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>უე</ex><abbr>ნისა</abbr></expan></w>
<w lemma="გუარ">გოჳარისა</w>
<w lemma="კაც"><expan><abbr>კ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ცმ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<w lemma="ანუ">ანოჳ</w>
<w lemma="ვინ">ვინ</w>
<w lemma="სხუა"><expan><abbr>სხ</abbr><ex>უა</ex><abbr>ჲ</abbr></expan></w>
<w lemma="შემოსვლა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ე</ex><abbr>მ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ვიდეს</abbr></expan></w>
და
<w lemma="დაკლება">დააკ
<lb n="9" break="no"/>ლოს</w>
და
<w lemma="შეცვლა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ცვ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ო</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
<w lemma="შეცვლა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ე</ex><abbr>მცაიცვლ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბის</abbr></expan></w>
<w lemma="შჯულ"><expan><abbr>შჯ</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლის</abbr><ex>ა</ex><abbr>გ</abbr><ex>ა</ex>ნ</expan></w>
<w lemma="ქრისტეან"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტეა</ex><abbr>ნთ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ჲსა</abbr></expan></w>
და
<w lemma="ცოდვა"><expan><abbr>ც</abbr><ex>ო</ex><abbr>დვ</abbr><ex>ა</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
<w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ე</ex><abbr>მთა</abbr></expan></w>
<w lemma="პასუხ"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ხი</abbr></expan></w>
<w lemma="იგი"><expan><abbr>მ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
<lb n="10"/><w lemma="გაცემა">გასცეს</w>
<w lemma="წინაშე"><expan><abbr>წ</abbr><ex>ინაშ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
<w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრთის</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
</ab>
</div>