ძალისის მოზაიკური იატაკი ბერძნული წარწერებით
საამშენებლო · Building
კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition
დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition
ქართული
მოხსენიებულ იქნას პრისკოსი, ამის გამკეთებელი დიონისე არიადნე აგლაია ქარიტი ლაიდასი პრისკოსი
1973-76 წლების არქეოლოგიური გათხრების შედეგად სოფ. ძალისში (კლავდიოს პტოლემაიოსის ძალისა) აღმოჩნდა ანტიკური ნაქალაქარი, რომლის ნაგებობათა რთული კომპლექსის ტრიკლინიუმის იატაკი დაფარულია მოზაიკით. მოზაიკური იატაკის ცენტრალურ ნაწილში პირით დარბაზში მყოფთა მიმართ, ოთხკუთხოვან ჩარჩოში გამოყვანილია ბერძნული მოსახსენიებელი წარწერა, მასში მოხსენიებულია ვინმე პრისკოსი. ვინაა პრისკოსი, ამას დაბეჯითებით ვერ ვიტყვით, მაგრამ რადგან წარწერა ასე საგულდაგულოდ და გამოსაჩენ ადგილას არის გაკეთებული, საფიქრებელია, რომ ის არის სახსრის გამღები და ინიციატორი ამ საქმის (მოზაიკის დაგების), შესაძლოა, სულაც პატრონი ამ სასახლის. ტრიკლინიუმის დანარჩენი წარწერები შესაბამის გამოსახულებებთანაა დაკავშირებული. როგორც ჩანს, სამი ქარიტი (აგლაია, ევფროსიე, თალეია) იყო გამოსახული როგორც დიონისეს მხლებლები. დანარჩენი ორი ქარიტის წარწერა აღარ ჩანს. არ ჩანს სხვა გამოსახულებების (დიონისეს მხლებლების - პანის, მენადების) წარწერები. საფიქრებელია, რომ ისინიც იყო. ტეპიდარიუმში შემორჩენილია ორსტრიქონიანი წარწერა. წარწერაში სავარაუდოდ იკითხება ორი საკუთარი სახელი Λαΐδας და Πρεῖσκος. შესაძლოა ამ წარწერაში იყო რამდენიმე პირი დასახელებული, რომელთაც პრისკოსის განკარგულებით გარკვეული სამუშაო ჩაატარეს. დათარიღება ხდება პალეოგრაფიული მონაცემების (მრგვალი C, Ε, Ο, Θ; ბუნჩატეხილი Α; კუთხეების გამოყოფა წარწერებში) მიხედვით. ხელოვნებათმცოდნეთა აზრით, მოზაიკა, რომელზედაც წარწერებია გამოყვანილი, III ს-ით თარიღდება (შესაბამისად, ძალისის მოზაიკის ბერძნული წარწერები III ს-ისაა).
<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">
<!--μνήσθη (μνησθῇ) Πρεῖσκος
ὁ ταῦτα ποιήσας
Διόνυσος
Ἀριάδνη
Ἀγ[λαΐα] Χάρις
a) Θ...Φ
....
b) ΛΑΙΔΑΤ•
ΠΡΕΙC
c) ΝΚ•ΡΙΝ
Λαΐδας (Λαΐδατ[ος]) Πρεῖσ[κος]
-->
<ab>
<lb n="1"/><w lemma="μιμνῄσκω">μνήσθη</w> <persName type="local" key="პრისკოსი (Πρεῖσκος)"><name nymRef="Πρεῖσκος">Πρεῖσκος</name></persName>
<lb n="2"/><w lemma="ὁ">ὁ</w> <w lemma="οὗτος">ταῦτα</w> <w lemma="ποιέω">ποιήσας</w>
<persName type="divine" key="დიონისე (Διόνυσος)"><name nymRef="Διόνυσος">Διόνυσος</name></persName>
<persName type="divine" key="არიადნე (Ἀριάδνη)"><name nymRef="Ἀριάδνη">Ἀριάδνη</name></persName>
<persName type="divine" key="აგლია (Ἀριάδνη)"><name nymRef="Ἀγλαΐα">Ἀγ<supplied reason="subaudible">λαΐα</supplied></name> <w lemma="χάρις">Χάρις</w></persName>
<lb n="1"/><persName type="local" key="ლადიასი (Λαΐδας)"><name nymRef="Λαΐδας">Λαΐδατ<supplied reason="subaudible">ος</supplied></name></persName>
<lb n="2"/><persName type="local" key="პრისკოსი (Πρεῖσκος)"><name nymRef="Πρεῖσκος">Πρεῖσ<supplied reason="subaudible">κος</supplied></name></persName>
</ab>
</div>