გელათის მაცხოვრის ხატი

№ ECG434 📅 X-XII 🌐 grc
XML

სადიდებელი

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ID
ECG434
ენა · Language
grc
დათარიღება · Dating
X-XII

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

ობიექტი · Object Type
განლაგება · Layout
გელათის მაცხოვრის ხატზე ქრისტეს თავთან მარჯვენა კუთხეში შემორჩენილია კვადრიფოლიუმი (3,5x3,5 სმ.) რომლის ცენტრშიც წერია ΧC (მარცხენა კუთხეშიც იქნებოდა ასევე შესრულებული IC, რაც დაკარგულია). წარწერა გამოყვანილია თეთრი მინანქრის ფონზე, მუქი ლურჯი მინანქრით. ეს კვადრიფოლიუმი ქრისტეს შარავანდთან ერთად X-XII სს-ით არის დათარიღებული და სავარაუდოდ მიჩნეულია ბიზანტიურ ხელობად. ხატის ჩარჩოზე ოთხსავე მხარეს მოთავსებულია მედალიონები, ძირითადად ქართული წარწერებით, ქვემოთა არშიაზე არის ქართული ასომთავრული წარწერა (სიმეონ ჭყონდიდელის მოხსენიებით და ჭყონდიდელი ხელოსნის, ასანის დასახელებით). მედალიონები ზოგი მინანქრულია, ზოგი ჭედური. მედალიონების დიამ. დაახლ. 3,5 სმ. α. ჩარჩოს ზემოთა ნაწილზე, მარჯვენა კუთხეში არის ჭედური მედალიონი ბერძნული წარწერით კიდეებზე; β. ჩარჩოს მარჯვენა ნაწილში წარწერის ქვემოთ არის ასევე ჭედური მინანქარი ორსავე მხარეს სიგრძივ წარწერით; γ. ჩარჩოს ამავე მხარეზე ქართულწარწერიანი მინანქრის (წი პეტრე) ქვემოთ არის 2 ჭედური მედალიონი. მათაც წარწერები ორსავე მხარეზე, კიდეებზე სიგრძივ აქვთ. ქვედა კუთხის მედალიონზე, ასევე ჭედურზე, წარწერა აღარ ჩანს; δ. ჩარჩოს ქვედა ნაწილის ცენტრალურ ადგილას მოთავსებულია მინანქრიანი მედალიონი (დიამ. 3,4 სმ.), რომელზედაც წმინდანი მკერდამდეა გამოხატული, ხოლო კიდეებზე სიგრძივ აქვს ბერძნული წარწერა წითელი მინანქრით გამოყვანილი. მედალიონი მიჩნეულია ბიზანტიურ ნახელავად და დათარიღებულია XII ს-ით.

ადგილმდებარეობა · Location

დაცულია · Current
გელათის ღვთისმშობლის ეკლესია

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

[Ἰ(ησοῦ)ς] Χ(ριστό)ς ὁ ἅγι[ος] Κῦρος ὁ ἅγιος Βασίλ[ε]ιος ὁ ἅγιος Βα[ρθολο]μαῖεος [ἅγιος] Γεοργηος

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

ΧΣ Ὁ ἍΓΙ ΚΥ͂ΡΟΣ Ὁ ἍΓΙΟΣ ΒΑΣΊΛΙΟΣ Ὁ ἍΓΙΟΣ ΒΑΜΑΙ͂ΕΟΣ Ὁ ΓΕΟΡΓΗΟΣ

ქართული

იესუ ქრისტე წმ. კიროსი წმ. ბასილი წმ. ბართლომე წმ. გიორგი

ბერძნული წარწერები ჩვეულებრივია X-XII სს-ისათვის, რაიმე საგანგებო პალეოგრაფიული ნიშნები მათ არ გააჩნიათ. მედალიონების დათარიღება ხდება ძირითადად მათი მხატვრული ანალიზის საფუძველზე. და მთლიანად ხატის - სიმეონ ჭყონდიდელის (XII ს.) ქართულ წარწერაში მოხსენიებით (რომლის დროსაც განუახლებიათ ხატი).

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="grc" xml:space="preserve">
                
                        <!-- ΙC ΧC     Ἰ[ησοῦ]ς Χ[ριστό]ς 
                            Ο Α Γ Ι  Κ V ΡΟ C  ὁ ἅγιος Κῦρος 
                            Ο Α ΓΙ Ο C  Β Α CΙ ΛΙ Ο ς   ὁ ἅγιος Βασίλειος 
                             Ο Α ΓΙ Ο C  Β Α   Μ ΕΟ C  ὁ ἅγιος Βα[ρθολο]μαῖος
                            Ο Γ Ε Ο Ρ  Γ Η Ο   ὁ [ἅγιος] Γεώργιος
                          -->

                      
                    <ab>
                        <lb n="1"/><supplied reason="lost"><expan><abbr>Ἰ</abbr><ex>ησοῦ</ex><abbr>ς</abbr></expan></supplied> <name nymRef="Χριστός"><expan><abbr>Χ</abbr><ex>ριστό</ex><abbr>ς</abbr></expan></name>
                    
                        <persName type="saint" key="წმ. კიროსი"/>ὁ <w lemma="ἅγιος">ἅγι<supplied reason="subaudible">ος</supplied></w> <name nymRef="Κῦρος">Κῦρος</name>
                     
                        <persName type="saint" key="წმ. ბასილი">ὁ <w lemma="ἅγιος">ἅγιος</w> <name nymRef="Βασίλειος">Βασίλ<supplied reason="subaudible">ε</supplied>ιος</name></persName>
                     
                        <persName type="saint" key="წმ. ბართლომე">ὁ <w lemma="ἅγιος">ἅγιος</w> <name nymRef="Βαρθολομαῖος">Βα<supplied reason="subaudible">ρθολο</supplied>μ<choice><reg>αῖ</reg><orig>ε</orig></choice>ος</name></persName>
                     
                        <persName type="saint" key="წმ. გიორგი">ὁ <w lemma="ἅγιος"><supplied reason="subaudible">ἅγιος</supplied></w> Γεοργηος</persName>
                     </ab>    
                
                
            </div>