ზარზმის ფერისცვალების ხატის ზვიად ერისთავის წარწერა

№ ECG113 📅 XI 🌐 ka
XML

მოსახსენებელი

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ID
ECG113
ენა · Language
ka
რედაქტორი · Editor
ვალერი სილოგავა
დათარიღება · Dating
XI

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

მასალა · Material
ობიექტი · Object Type
ხატი
ზომები · Dimensions
131,5 × 74 cm
განლაგება · Layout
წარწერა ორსტრიქონიანია. იგი მოთავსებულია ზარზმის ღვთისმშობლის ხატზე
დამწერლობა · Script
ჭედური ასომთავრული წარწერა

ადგილმდებარეობა · Location

აღმოჩენილია· Found
ზარზმის მონასტერი
გარემოებანი · Circumstances
ზარზმის ფერისცვალების ხატი ზარზმის მონასტრის ეკლესიის მთავარი ხატი იყო და როდესაც მესხეთში ოსმალებმა მაჰმადიანობა ძალად გაავრცელეს, ზარზმიდან შემოქმედში გადაიტანეს

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

(ა)(ელი)თა ღ(მრთისაჲ)თა მე (ვია)დი ერ(ის)(ა)(ი) ძჱ ს(უ)ლკ(ურთ)(ეუ)(ი)სა (რის)(ავი)სა [ა](ა)(აჲ)სი(ი)რსვ(ი)ქმ(ე)ნ შ(ე)(კობა)დ პ(ა)(იოსნი)სა ამ(ი)(ეი)(ედ)რე ს(უ)ლი და ჴ(ორ)ცნი [ჩ]ემნი ხ(ა)ტო ფ(ე)(ი)სც(ვა)(ე)(ი)(ა)ო შ(ეეწი)ე ს(უ)(ს)ა ჩ(ე)მს(ა) დღ(ე)სა [მას]

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

ႱႾႧႠ ႶႧႠ ႫႤ ႦႣႨ ႤႰႧႥ ႻჁ ႱႪႩႾႪႱႠ ႤႧႱႠ ႰႡႱႨ ႶႰႱႥႵႫႬ ႸႫႣ ႮႲႱႠ ႠႫ ႸႥႰႤ ႱႪႨ ႣႠ ჄႺႬႨ ႤႫႬႨ ႾႲႭ ႴႰႱႺႪႡႱႭ ႸႤ ႱႪႠ ႹႫႱ ႣႶႱႠ

ქართული

ღვთის სახელით, მე ზვიად ერისთავი, ძე სულკურთხეულისა არაბა ერისათავისა, ამ პატიოსანი ხატის შემკობის ღირსი გავხდი. შეივედრე ჩემი სული და ხორცი, ფერისცვალების ხატო, და შეეწიე ჩემს სულს იმ დღეს.

ივანე ჯავახიშვილი მიიჩნევს, რომ წარწერაში დასახელებული ზვიად ერისთავი XI საუკუნის პირველი მეოთხედის, გიორგი I-ის დროინდელი მოღვაწეა, რომელიც 1023 წელს სათავეში ედგა ქართულ ჯარს ბიზანტიის კეისრის წინააღმდეგ ბრძოლაში. გარდა ამისა, ფერისცვალების ხატზე მოიპოვება 886 წლის წარწერაც. ივანე ჯავახიშვილი მიიჩნევს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ წარწერა 886 წლით თარიღდება, იგი უფრო გვიან, XI საუკუნეში ზვიად ერისთავის მიერ მისი რესტავრირების დროს ხელახლა უნდა იყოს გამოჭედილი. ეს ორი წარწერა ერთი და იმავე ხელითა და ოსტატობით არის გაკეთებული XI საუკუნეში. როგორც ჩანს, ზვიად ერისთავმა ხატის ხელმეორედ შემოსვის დროს ეს პირველი წარწერაც განაახლა და იქვე თავისი წარწერაც მიაყოლა.

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">

                        <!--  "სხთა ღთა მე ზდი ერთვ ძჱ სლკხლსა ეთსა (ა)რბსი ღრს ვქმნ შმდ პტსა ამ[ს] [ხ]
                            [ტს]ა შვრე სლი და ჴცნი [ჩ]ემნი ხტო ფრსცლბსო შე სლა ჩმს დღსა [მას]"-->

                <ab>
                   <lb n="1"/><w lemma="სახელ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ხ</abbr><ex>ელი</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
                              <w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრთისაჲ</ex><abbr>თა</abbr></expan></w>
                              <w lemma="მე">მე</w>
                              <persName type="local" key="ზვიად ერისთავი [არაბას ძე]"><expan><abbr>ზ</abbr><ex>ვია</ex><abbr>დი</abbr></expan></persName>
                             <roleName><w lemma="ერისთავ"><expan><abbr>ერ</abbr><ex>ის</ex><abbr>თ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ვ</abbr><ex>ი</ex></expan></w></roleName>
                              <w lemma="ძე">ძჱ</w>
                              <w lemma="სულკურთხეულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლკ</abbr><ex>ურთ</ex><abbr>ხ</abbr><ex>ეუ</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                              <roleName><w lemma="ერისთავ"><expan><abbr>ე</abbr><ex>რის</ex><abbr>თ</abbr><ex>ავი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w></roleName>
                              <persName type="local" key="არაბა ერისთავი [ზვიად ერისთავის მამა]"><expan><abbr><supplied reason="lost">ა</supplied>რ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ბ</abbr><ex>აჲ</ex><abbr>სი</abbr></expan></persName>
                              <w lemma="ღირს-ქმნა"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>ი</ex><abbr>რსვ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ქმ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr></expan></w>
                              <w lemma="შემკობა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ე</ex><abbr>მ</abbr><ex>კობა</ex><abbr>დ</abbr></expan></w>
                              <w lemma="პატიოსან"><expan><abbr>პ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ტ</abbr><ex>იოსნი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                              <w lemma="ესე"><expan><abbr>ამ</abbr><ex>ი</ex><supplied reason="lost">ს</supplied></expan></w>
                                <w lemma="ხატ"><expan><supplied reason="lost">ხ
                   <lb n="2" break="no"/><ex>ა</ex><abbr>ტ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ს</abbr></supplied>ა</expan></w>
                                <w lemma="შევედრება"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეი</ex><abbr>ვ</abbr><ex>ედ</ex><abbr>რე</abbr></expan></w>
                                <w lemma="სულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლი</abbr></expan></w>
                                და
                                <w lemma="ჴორც"><expan><abbr>ჴ</abbr><ex>ორ</ex><abbr>ცნი</abbr></expan></w>
                                <w lemma="ჩემ"><supplied reason="lost">ჩ</supplied>ემნი</w>
                                <w lemma="ხარ"><expan><abbr>ხ</abbr><ex>ა</ex><abbr>ტო</abbr></expan></w>
                                <w lemma="ფერისცვალება"><expan><abbr>ფ</abbr><ex>ე</ex><abbr>რ</abbr><ex>ი</ex><abbr>სც</abbr><ex>ვა</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ს</abbr><ex>ა</ex><abbr>ო</abbr></expan></w>
                                <w lemma="შეწევნა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეეწი</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                                <w lemma="სულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლ</abbr><ex>ს</ex><abbr>ა</abbr></expan></w>
                                <w lemma="ჩემ"><expan><abbr>ჩ</abbr><ex>ე</ex><abbr>მს</abbr><ex>ა</ex></expan></w>
                                <w lemma="დღე"><expan><abbr>დღ</abbr><ex>ე</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                                <w lemma="იგი"><supplied reason="lost">მას</supplied></w>
                   </ab>
               </div>