საამშენებლო წარწერა თეოდორესი

№ ECG223 📅 1032 🌐 ka
XML

საამშენებლო · Building

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ID
ECG223
ენა · Language
ka
რედაქტორი · Editor
გიორგი ოთხმეზური
დათარიღება · Dating
1032

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

მასალა · Material
ქვა
ობიექტი · Object Type
ქვაჯვარის ბაზისი
ზომები · Dimensions
33 × 115 cm
განლაგება · Layout
ეკლესიის აღმოსავლეთით მდებარე სასაფლაოზე აღმართული ქვაჯვრის ბაზისის ერთ-ერთ წახნაგზე ამოკვეთილი იყო 11 სტრიქონიანი წარწერა.
დამწერლობა · Script
ასომთავრული წარწერა

ადგილმდებარეობა · Location

დაცულია · Current
ამბარლო, წმ. ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ეკლესია

ბიბლიოგრაფია · Bibliography

1. "ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი" (2018), 117-118
2. დევი ბერძენიშვილი "ნარკვევები ქვემო ქართლის ისტორიული გეოგრაფიიდან", 108

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

ქ(რისტ)ე შ(ეიწყალ)ე თ(ევდორ)ე
✝ სახ(ე)ლითა
ღ(მრ)თ(ი)ს(აჲ)თა
5მე
თ(ევდორ)ე ღ(ი)რ(ს) (ვი)ქმენ
აღშ(ე)ნ(ე)ბ(ა)დ
ა(მი)ს ეკლ(ესიი)სა

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

ႵႤ ႸႤ ႧႤ
✝ ႱႠႾႪႨႧႠ
ႶႧႱႧ
5Ⴀ ႫႤ
ႧႤ ႶႰ (ႥႨ)ႵႫ
ႤႬ ႠႶ
ႸႬႡႣ ႠႱ Ⴄ
ႩႪႱႠ

გიორგი ოთხმეზურის ექსპედიციას არტეფაქტი წაქცეული და ნახევრად მიწაში ჩაფლული დახვდა. ბაზისის წონის გამო მისი წამოყენება ვერ შეძლეს. თუმცა, მიწის გარკვეული რაოდენობის მოშორების შემდეგ გაარკვიეს ბაზისის სრული ზომები. ბაზისის წინა და უკანა წახნაგები ზომებით ტოლია (80-45) და გვერდითა, ასევე ტოლ წახნაგებთან (80-33) შედარებით უფრო ფართოა. ბაზისის 3 წახნაგი (ორი გვერდითა და ერთი უკანა წახნაგი) დაფარულია წნული ორნამენტით, ხოლო წინა მხარეს, წახნაგის ზედაპირი გლუვია, თუმცა მასზე წარწერის მცირე კვალიც კი არ შეიმჩნევა. არ შეიმჩნევა არც წარწერის განგებ დაზიანების კვალი. სამწუხაროდ, ბაზისის აღმომჩენი დ. ბერძენიშვილი არ აკონკრეტებს, თუ რომელ წახნაგზე იყო შესრულებული მის მიერ ამოკითხული წარწერა. რჩება ერთადერთი შესაძლებლობა, რომ წარწერა შესრულებულია ბაზისის სწორედ იმ გვერდითა ვიწრო წახნაგზე, რომლითაც ეს მასიური არტეფაქტი მიწაშია ჩაფლული და რომლის უმეტესი ნაწილიც არ ჩანს. ეს მოსაზრებაც მხოლოდ ვარაუდის სახით თუ დარჩება, რადგან აღნიშნული წახნაგის ზედა ნაწილის მცირე ადგილზეც, რომელიც მოჩანს მიწიდან, წნული ორნამენტი შეიმჩნევა. ვიდრე სპეციალური ტექნიკით არ მოხერხდება აღნიშნული ბაზისის მიწიდან ამოღება და წარწერის ნახვა, გ. ოთხმეზურის ჯგუფი სარგებლობს დ. ბერძენიშვილის პუბლიკაციით. წარწერის დათარიღების საფუძველი: შინაარსის მიხედვით წარწერა ამბარლოს სხვა წარწერების თანადროულია. მეორე სტრიქონში დ. ბერძენიშვილი კითხულობს სიტყვა: ქრისტე. დედნის ტექსტი ამბარლოს სხვა წარწერების წაკითხვების გათვალისწინებით სავარაუდოდაა აღდგენილი.

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">
                <ab>
                    <lb n="1"/><w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                               <w lemma="წყალობა"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეიწყალ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                               <persName type="local" key="თევდორე [ამბარლოს მაშენებელი]"><expan><abbr>თ</abbr><ex>ევდორ</ex><abbr>ე</abbr></expan></persName>
                    <lb n="2"/>✝
                               <w lemma="სახელ"><expan><abbr>სახ</abbr><ex>ე</ex>
                    <lb n="3" break="no"/><abbr>ლითა</abbr></expan></w>
                    <lb n="4"/><w lemma="ღმერთ"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>მრ</ex><abbr>თ</abbr><ex>ი</ex><abbr>ს</abbr><ex>აჲ</ex><abbr>თ
                    <lb n="5" break="no"/>ა</abbr></expan></w>
                               <w lemma="მე">მე</w>
                    <lb n="6"/><persName type="local" key="თევდორე [ამბარლოს მაშენებელი]"><expan><abbr>თ</abbr><ex>ევდორ</ex><abbr>ე</abbr></expan></persName>
                               <w lemma="ღირს"><expan><abbr>ღ</abbr><ex>ი</ex>
                    <lb n="7" break="no"/><abbr>რ</abbr><ex>ს</ex></expan></w>
                               <w lemma="ქმნა">(ვი)ქმ
                    <lb n="8" break="no"/>ენ</w>
                               <w lemma="შენება"><expan><abbr>აღ
                    <lb n="9" break="no"/>შ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ნ</abbr><ex>ე</ex><abbr>ბ</abbr><ex>ა</ex>
                    <lb n="10" break="no"/><abbr>დ</abbr></expan></w>
                               <w lemma="ესე"><expan><abbr>ა</abbr><ex>მი</ex><abbr>ს</abbr></expan></w>
                               <w lemma="ეკლესია"><expan><abbr>ე
                    <lb n="11" break="no"/>კლ</abbr><ex>ესიი</ex><abbr>სა</abbr></expan></w>
                </ab>
            </div>