ხუნზახის V წარწერა დაღესტნიდან

№ ECG369 📅 X 🌐 ka

XML

მოსახსენებელი

ძირითადი ინფორმაცია · Basic Information

ECG369

ენა · Language

რედაქტორი · Editor

შაჰბან ჰაფიზოვი

დათარიღება · Dating

ფიზიკური აღწერა · Physical Description

მასალა · Material

ქვა

ობიექტი · Object Type

ფილა

განლაგება · Layout

ქვის ფილაზე, რომელზეც ხუთსტრიქონიანი წარწერაა შესრულებული, გამოსახულია მალტური ჯვარი. ჯვრის ორსავე მხარეს ამოკვეთილია ორი სფერული გამოსახულება - შარავანდედები, რომელთაგან ქვემოთკენ მოემართება წყვეტილი ხაზები. ამ ხაზებთან მოჩანს წმინდანთა თუ ანგელოზთა გამოსახულებანი.

დამწერლობა · Script

ამოღარული ნუსხური წარწე

ადგილმდებარეობა · Location

დაცულია · Current

დაღესტნის სამეცნიერო ცენტრის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მუზეუმი

ბიბლიოგრაფია · Bibliography

1. შაჰბან ჰაფიზოვი "ქართული, ქართულ-ხუნძური და ხუნძური წარწერები მთიან ხუნძეთში(დაღესტანი)", 122-123

კრიტიკული გამოცემა · Interpretive Edition

ჯ(უა)რ ქ(რისტ)ე წ(მიდა)ჲ

ო(ჳფალ)ო

მ(თ)ავ(ა)რანგელ(ოზ)ჲ

კელ შ(ეიწყალ)ე ს(უ)ლსა

5[ხდ] მის(სა)

დიპლომატიური გამოცემა · Diplomatic Edition

ႿႰ ႵႤ ႼჂ

ႭႭ

ႫႠႥႰႠႬႢႤႪჂ

ႩႤႪ ႸႤ ႱႪႱႠ

5ႫႨႱ

ქართული

ჯუარი, ქრისტე, წმიდაჲ, უფალო, მთავარანგელოზებო, კელ? შეიწყალეთ სული

1958 წელს დ. ატაევმა მისეული წაკითხვით გამოაქვეყნა წარწერა: „ჯვარი ქრისტეჲსი ნ ჲ... უფალო ?? ვ რ ანგეჲ ჲ კ ე? შ ე „ჯუარი ქრისტეჲსი... განუსვენე მთავარანგელოზო შეიწყალე“. (Атаев Д.М. Христианские древности Аварии. Ученые записки Института истории, языка и литературы. Т. IV. Махачкала, 1958, 173). რაკი გამოქვეყნებული ფოტოსურათი დაბალი ხარისხისა იყო, შაჰბან ჰაფიზოვმა მიმართა დაღესტნის სამეცნიერო ცენტრის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მუზეუმს, სადაც ეს ქვა ამჟამად ინახება. წარწერის კვლევამ დაარწმუნა, რომ ჯვრის აქეთ-იქით ჩანს ნაკაწრი ასოები (გრაფიტები). დ. ატაევი წარწერას X-XI საუკუნეებით ათარიღებდა (იქვე, 173). შაჰბან ჰაფიზოვის აზრით, წარწერის პალეოგრაფიული თავისებურებანი (ა, რ, ლ, ო ასოების მოხაზულობა) ქმნის საიმისო საფუძველს, რომ იგი შედარებითი უეჭველობით დათარიღდეს X საუკუნით.

<div xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" type="edition" xml:lang="ka" ana="mtavruli" xml:space="preserve">
                
                        <!--(1) ჯ(უა)რ ქ(რისტ)ე წ(მიდა)ჲ 
                         “ჯუარი ქრისტე, წმიდაჲ” 
                        
                        (2) ო(ფალ)ო 
                        “ოფალო” 

                        (3) მ(თ)ავ(ა)რანგელ(ო)ჲ 
                         “მთავარანგელოზებო” 

                        (4) კელ:შ(ეიწყალ)ე:ს(უ)ლსა 
                        “კელ შეიწყალეთ სული” 

                        (5) ხდ? მის(სა) 
                        “ხდ? მისსა” -->                                                       

                <ab>
                   <lb n="1"/><w lemma="ჯუარ"><expan><abbr>ჯ</abbr><ex>უა</ex><abbr>რ</abbr></expan></w> 
                              <w lemma="ქრისტე"><expan><abbr>ქ</abbr><ex>რისტ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w>
                              <w lemma="წმიდა"><expan><abbr>წ</abbr><ex>მიდა</ex><abbr>ჲ</abbr></expan></w>
                   <lb n="2"/><w lemma="უფალ"><expan><abbr>ო</abbr><ex>ჳფალ</ex><abbr>ო</abbr></expan></w> 
                   <lb n="3"/><w lemma="მთავარანგელოზ"><expan><abbr>მ</abbr><ex>თ</ex><abbr>ავ</abbr><ex>ა</ex><abbr>რანგელ</abbr><ex>ოზ</ex><abbr>ჲ</abbr></expan></w>
                   <lb n="4"/>კელ <w lemma="შეწყალება"><expan><abbr>შ</abbr><ex>ეიწყალ</ex><abbr>ე</abbr></expan></w> 
                              <w lemma="სულ"><expan><abbr>ს</abbr><ex>უ</ex><abbr>ლსა</abbr></expan></w>
                   <lb n="5"/><supplied reason="lost" cert="low">ხდ</supplied>
                          <w lemma="მისი"><expan><abbr>მის</abbr><ex>სა</ex></expan></w>
                </ab>
         </div>