ECG433. ხობის ღვთისმშობლის ხატი

Object type: ხატი

Text: ხობის ღვთისმშობლის ხატი, ქართული ხელობისაა, ირგვლივ, ჩარჩოზე მედალიონებით, რომლებზედაც ქართული წარწერებია. ხატის ქვედა არშიაზე არის ჭედური ქართული ასომთავრული წარწერა ლეონ (აფხაზთა) მეფის მომხსენიებელი (ე.ი. თვით ხატი X ს-ისაა). ღვთისმშობლის შარავანდს აქეთ-იქით იყო 2 მედალიონი. ამჟამად ერთი ზედვეა (ირიბად ჩასმული), ხოლო მეორე სეიფშია დაცული. მათი დიამეტრია 3 სმ-ია. ზედ წერია, ყვითელ ფონზე წითელი მინანქრით ბერძნული ასოები. მედალიონები X ს-ითაა დათარიღებული და მიჩნეულია ქართულ ნაახელავად. ხატს ზურგზეც აქვს წარწერა. cm

Letters:

Date: X AD (lettering)

Findspot: ხობის ღვთისმშობლის ეკლესია

Original location: ხობი

Current repository: Unknown

Last recorded location(s): ხობი

Summary:

Editor(s): თინათინ ყაუხჩიშვილი, ექ. თაყაიშვილი

Publication details: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი; დოკუმენტი ვრცელდება Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 ლიცენზიით.

Interpretive

1
μ(ήτη)ρ θ(εο)ῦ
2
Ἰ(ησοῦ)ς Χ(ριστό)ς

Diplomatic

1
ΜΡΘΥ
2
ΙΣΧΣ

apparatus

კრიტიკული აპარატი

:

Translation (Georgian)

დედა ღმრთისა

Translation (Georgian)

იესუ ქრისტე ძლევაჲ

Commentary

ექ. თაყაიშვილს ამ ხატთან დაკავშირებით მოაქვს ბერძნული წარწერა ΓΡΕΠΚΟΟC, რაც ახლა აღარ იკითხება. ეს უნდა იყოს ღვთისმშობლის ეპითეტი: γοργοϋπήκοος - მალიადმორჩილი (ასეთივე ეპითეტი არის ადიშის ხატზედაც. ხელოვნებათმცოდნეთ მიაჩნიათ, რომ ეს ხატი არის "ღვთისმშობლი მოწყალე" (eleusa). შდრ. ლ. ხუსკივაძე... 84 (და მაშასადამე, არა "მალიადმორჩილი").

შემორჩენილ ბერძნულ წარწერათა დათარიღება ქართული წარწერისა და მინანქართა მხატვრული ანალიზის მიხედვით ხდება. ბერძნული ეპიგრაფიკულ-პალეოგრაფიული მონაცემები მხარს უჭერს ამ დათარიღებას.

Bibliography:

თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსიbibliography.xmlb130, 286-287

თინათინ ყაუხჩიშვილი, ბერძნული წარწერები საქართველოშიbibliography.xmlb80, 275-276

ექ. თაყაიშვილი, არხეოლოგიური მოგზაურობანი და შენიშვნანიbibliography.xmlb184, 140

Images

   Fig. 1. Khobi icon of of the Holy Mother of God