ტიმოთესუბნის ტაძრის გუმბათის წარწერა

ძეგლი

ობიექტის ტიპი
ფრესკა
მასალა
არ არის მითითებული
აღმოჩენის ადგილი
ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის ტაძარი
გარემოებები
არ არის მითითებული
კონტექსტი
არ არის მითითებული
ამჟამინდელი მდებარეობა
ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის ტაძარი
ზომა
არ არის მითითებული
ინსტიტუცია და შიფრი
არ არის მითითებული

წარწერიანი ზედაპირი

ტექსტის მდებარეობა
ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის ტაძრის ფრესკებზე მრავალი ქართული, ვრცელი ასომთავრული წარწერის გვერდით არის რაოდენობის მხრივ უმნიშვნელო ბერძნული წარწერებიც. გუმბათის ცაში გამოსახულია მედალიონში მოთავსებული ჯვარი, რომლის ცენტრთანაც წერია ბერძნული წარწერა; ზემოდან I რეგისტრში აღმ-ის მხარეს გამოსახულია ვედრების კომპოზიცია და ირგვლივ, მთელ წრეზე 7 მთავარანგელოზი. ყველა გამოსახულებასთან არის ბერძნული წარწერა.
ზომა
ასოთა სიმაღლე
არ არის მითითებული
ანბანი, შესრულების ტექნიკა
წარწერები შესრულებულია მთავრულით.
დეკორი
არ არის მითითებული

ტექსტი

კატეგორია
მოსახსენებელი
დათარიღება
XIII AD
დათარიღების საფუძველი
lettering

კრიტიკული

1
Ἰ(ησοῦ)ς Χ(ριστὸ)ς
2
μ(ήτη)ρ θ(εο)ῦ Ἰ(ησοῦ)ς Χ(ριστὸ)ς ὁ πρόδρομος ὁ ἀρχ(άγγελος) Ραφαιλ ὁ ἀρχ(άγγελος) Ρασθαιλ ὁ ἀρχ(άγγελος) (scil. Ξ)εσθαιλ ὁ ἀρχ(άγγελος) Μιχα(scil. ιλ) ὁ ἀρχ(άγγελος) Οὐριιλ ὁ ἀρχ(άγγελος) Σουριιλ ὁ ἀρχ(άγγελος) Γαβριιλ

დიპლომატიური

1
ΙΣΧΣ
2
ΜΡΘΥΙΣΧΣΟΠΡΟΔΡΟΜΟΣΟΑΡΧΡΑΦΑΙΛΟΑΡΧΡΑΣΘΑΙΛΟΑΡΧ(scil. Ξ)ΕΣΘΑΙΛΟΑΡΧΜΙΧΑ(scil. ΙΛ)ΟΑΡΧΟΥΡΙΙΛΟΑΡΧΣΟΥΡΙΙΛΟΑΡΧΓΑΒΡΙΙΛ

თარგმანი

იესუ ქრისტე ძლევაჲ

დედა ღმრთისა, იესუ ქრისტე, წინამორბედი, მთავარანგელოზი რაფაელი, მთავარანგელოზი რასთაელი, მთავარანგელოზი ქსესთაელი, მთავარანგელოზი მიქაელი, მთავარანგელოზი ურიელი, მთავარანგელოზი სურიელი, მთავარანგელოზი გაბრიელი

კომენტარი

ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის ტაძრის მოხატულობა XIII ს-ით არის დათარიღებული (Е. П. Привалова, Роспись Тимотесубани, Тб. 1980).

აღსანიშნავია, რომ ყველა სახელი არის ε-იანი დაბოლოებით, რაც იმას ნიშნავს, რომ დამწერისათვის აქ იყო რეალური "ე" (η-ს ხმარება ნიშნავდა იმას, რომ ის უნდა ამ დროისათვის წაეკითხათ როგორც "ი").

ὁ πρόδρομος-სთან სავარაუდოა, რომ წინ იქნებოდა ΙΩ Ἰωάννης ὁ πρόδρομος - იოანე წინამორბედი (ნათლისმცემელი).

როგორც ე. პრივალოვა შენიშნავს, რასთაელი და ქსესთაელი - მთავარანგელოზთა სახელებს პარალელი არ ეძებნება და შესაძლოა ეს არის დამახინჯება, საქართველოში ნაკლებად ცნობილი ანგელოზთა სახელებისა. ΟΡΙΑ საფიქრებელია, რომ არის Οὐριήλ (ან სხვა დაწერილობის მიხედვით - Ορι[ε]λ).

ყურადღებას იპყრობს საკურთხეველში გამოხატულ წმ. მამათა და დიაკონთა ქართულად ნაწერი ბერძნულ-ფორმა შენარჩუნებული საკუთარი სახელები: ტიმონა, პროხორონ, პარმენა, კლიმენტოს, სილიბისტროს...

პალეოგრაფიული მონაცემებიდან აღსანიშნავია ξ-ის თავისებური დაწერილობა (სიტყვაში δόξης), რაც მიუთითებს გვიან ბიზანტიურ ხანაზე. წარწერათა დათარიღება ხდება მოხატულობის თარიღის მიხედვით.

გამოცემები

გამოუცემელია

ფოტო