ასპავრუკის ოქროს ბეჭედი

ძეგლი

ობიექტის ტიპი
საბეჭდავი
მასალა
ოქრო
აღმოჩენის ადგილი
არმაზისხევი
გარემოებები
ნივთი მოპოვებულია ე.წ. ასპავრუკის სამარხის გათხრებისას.
კონტექსტი
არ არის მითითებული
ამჟამინდელი მდებარეობა
სახელმწიფო მუზეუმი № ა40/18
ზომა
არ არის მითითებული
ინსტიტუცია და შიფრი
არ არის მითითებული

წარწერიანი ზედაპირი

ტექსტის მდებარეობა
ოქროს ბეჭედ-საბეჭდავის გემმას ირგვლივ 3 მხარეს აქვს ბერძნული მთავრული წარწერა.
ზომა
ასოთა სიმაღლე
არ არის მითითებული
ანბანი, შესრულების ტექნიკა
საგანგებოდ, ნეგატიურად გამოყვანილი წარწერის მარცხენა ნაწილში 2 სტრიქონია.
დეკორი
ბეჭდის თვლად ჩასმულია სარდიონის ქვის გემმა მამაკაცის ბიუსტის პროფილში გამოსახულებით

ტექსტი

კატეგორია
ინსიგნია
დათარიღება
II-III AD
დათარიღების საფუძველი
lettering

კრიტიკული

Ἀσπαυρούκις πιτιάξης

დიპლომატიური

ΑΣΠΑΥΡΟΥΚΙΣΠΙΤΙΑΞΗΣ

თარგმანი

ასპავრუკი პიტიახში

კომენტარი

ასოთა მოხაზულობა (ასოთა კუთხეების ჩაღრმავება, მრგვალი σ, ο, ρ, ξ-ს მოხაზულობა) და სახელის ფორმა (Ἀσπαυρούκις) მიუთითებს რომაულ ხანაზე. ისტორიული მონაცემების მიხედვით (არმაზის ბილინგვა, სამარხის ინვენტარი) იგი II-III ს-ით AD უნდა დათარიღდეს. გემმის მხატვრული ანალიზის მიხედვით ის II ს-ის მიწურულისაა.

ნივთი ძველი იბერიის მოღვაწის, პიტიახშის ინსიგნიაა. სახელი ირანულია, ძველ ბერძნულში იქნებოდა Ἀσπαυρούκιος, ფორმა Ἀσπαυρούκις (-ιος დაბოლოების ნაცვლად -ις) რომაული ხანის შენაძენია. ნივთი ადგილობრივ ნახელავად არის მიჩნეული.

სპეციალისტთა ყურადღება მიიპყრო ფორმა - Ἀσπαυρούκις-მა. ს. ყაუხჩიშვილი იმოწმებს ჰაძიდაკის ცნობილ ნაშრომს და მიუთითებს იმაზე, რომ „რომაელების გავლენით ბერძნულ პირთა სახელებში ιος ბოლოკიდურის ნაცვლად დამკვიდრდა -ις ბოლოკიდური: მაგალითად, Αὐρήλις, Κορνήλις, Εὐσέβις ნაცვლად ფორმებისა Αὐρήλιος, Κορνήλιος, Εὐσέβιος. ჩვენს წარწერაშიც ასეთივე ხასიათისაა Ἀσπαυρούκις, ნაცვლად ფორმისა Ἀσπαυρούκιος“. ნიბერგი Ασπαυρουκις უეჭვოდ ირანულ სახელად მიიჩნევს და ადასტურებს ზემოთ მოყვანილ მსჯელობას: ადრე ბერძნულში გვექნებოდა ფორმა Ἀσπαυρούκιος, ხოლო შემდეგ რომაულ ხანაში - Ἀσπαυρούκις (H. S. Nyberg, Quelques inscriptions antiques ... გვ. 230-231).

გამოცემები

გამოუცემელია

ფოტო