ღვთისმშობლის ხატი

ძეგლი

ობიექტის ტიპი
ხატი
მასალა
ვერცხლი
აღმოჩენის ადგილი
დოლი
გარემოებები
არ არის მითითებული
კონტექსტი
არ არის მითითებული
ამჟამინდელი მდებარეობა
სოფ. დოლის ერთ-ერთი კოშკი.
ზომა
არ არის მითითებული
ინსტიტუცია და შიფრი
არ არის მითითებული

წარწერიანი ზედაპირი

ტექსტის მდებარეობა
ვერცხლის დაუფარავ ქართულწარწერებიან ჩარჩოში ჩასმულია ვერცხლის ოქროთი დაფერილი ნაჭედი, თვლებით შემკული ხატი, რომელიც ძალიან არის დაზიანებული. ხატზე შერჩენილია ბერძნული მთავრული წარწერები, ხატის მარცხნივ ზემოთა კუთხეში; მარჯვნივ ზემოთა კუთხეში; ცენტრალურ ადგილას - მარიამი ყრმით (გამოსახულებების კონტურებია მხოლოდ, შარავანდი თვლებით და მინანქრებით) შესაბამისი წარწერით, მარიამის თავის გასწვრივ ორ სტრიქონად არის წარწერა, რომლის სიგანეა 12 სმ. 43 52
ზომა
H. 52,W. ,
ასოთა სიმაღლე
არ არის მითითებული
ანბანი, შესრულების ტექნიკა
მარიამის თავის გასწვრივ გამოყვანილი წარწერის ასოების სიმაღლეა 1,9-2 სმ. წარწერებს ახასიათებს: დიაკრიტიკული ნიშნები, ლიგატურები, სიტყვათშემოკლებები, ο||ω, იტაციზმი.
დეკორი
არ არის მითითებული

ტექსტი

კატეგორია
მოსახსენებელი
დათარიღება
XI AD
დათარიღების საფუძველი
lettering

კრიტიკული

1
Μιχ(αήλ)
2
Γαβριήλ
3
Ἰ(ησοῦ)ς Χ(ριστό)ς
4
ἁγιωρ(scil. ε)ίτησσα μ(ήτ)ηρ θ(εο)ῦ

დიპლომატიური

1
ΜΙΧ
2
ΓΑΒΡΙΗΛ
3
ΙΣΧΣ
4
ΗΑΓΙΩΡ(scil. Ε)ΙΤΗΣΣΑΜΗΡΘΥ

თარგმანი

მიქაელი

გაბრიელი

იესუ ქრისტე

მთაწმინდელი, დედა ღვთისა

კომენტარი

ღვთისმშობლის ეპითეტი - მთაწმინდელი, მთაწმინდისა - არაა საყოველთაოდ გავრცელებული.

დათარიღება ხდება წარწერის ენობრივი და პალეოგრაფიული თავისებურებების, ხატის ქართული ისტორიული წარწერების (მეფე გიორგი I-ისა და დავით ხამბაშის ძე ჭყონდიდელი მთავარეპისკოპოსის მოხსენიებით) მიხედვით.

ეს წარწერა თინათინ ყაუხჩიშვილს აღებული აქვს პომიალოვსკის კრებულიდან (გვ. 47). ბაქრაძის შრომიდან (Свнетия.. стр. 79, приложение №18) და ს. ყაუხჩიშვილის სვანეთის ექსპედიციის დღიურიდან. პომიალოვსკი სარგებლობს ბაქრაძის მიერ გადმოღებული პირით და, ჩანს, მასთან ერთად შენიშნავს: "В последнем слове кроется прозвание Богоматери с окончением на ισσα, вроде Πορταΐτισσα", თვით ეს სიტყვაც მოცემული აქვთ ამავე ფორმით πϊωριήσα. ს. ყაუხჩიშვილის დღიურში და 1931 წლის სვანეთის ექსპედიციის მიერ გადაღებულ ფოტოსურათზე გარკვევით იკითხება ΑΓϊωΡΙΤΗCΑ. მთავარანგელოზის გამოსახულებები შესატყვისი წარწერებით მხოლოდ ს. ყაუხჩიშვილის დღიურში არის მოხსენებული.

ყურადღებას იპყრობს ფორმა αγϊωρϊτησα - ბერძნულ ლექსიკონში დადასტურებულია ფორმა ὁ ἁγιορείτης (δημ. μοναχὸς τοῦ Ἁγίου Ὄρους), შესაძლებელია მდედრობითისათვის წარმოებულია აქედან ἁγιορείτισσα (Πορταΐτισσα-ს ანალოგიით).

გამოცემები

გამოუცემელია

ფოტო