ვანის ქვაბების იჩქით გურგენისძის მამულის აშენების წარწერა

ძეგლი

ობიექტის ტიპი
ფილა
მასალა
ნაცრისფერი ქვა
აღმოჩენის ადგილი
ვანის ქვაბები
გარემოებები
წარწერა აღმოჩენილია არქეოლოგიური გათხრების შედეგად 1965 წელს გ. გაფრინდაშვილის მიერ. წარწერიანი ფილა შესასვლელი კარების ტიმპანს წარმოადგენდა. ქვის ოთხკუთხა გათლილი მოგრძო ბლოკი გაპობილია ორ, თითქმის თანაბარ, ნაწილად. 1986 წელს ვახტანგ გურგენიძის ინიციატივით წარწერიანი ქვა გადაიტანეს ასპინძის შოთა რუსთაველის სახალხო მუზეუმში, 2000 წლის 9 თებერვალს კი - ახალციხეში, სამცხე-ჯავახეთის მუზეუმში.
კონტექსტი
არ არის მითითებული
ამჟამინდელი მდებარეობა
სამცხე-ჯავახეთის მუზეუმი 274
ზომა
H. 38,W. 132,Th. 30
ინსტიტუცია და შიფრი
არ არის მითითებული

წარწერიანი ზედაპირი

ტექსტის მდებარეობა
წარწერა ორსტრიქონიანია
ზომა
ასოთა სიმაღლე
6-8
ანბანი, შესრულების ტექნიკა
ამოღარული ასომთავრული წარწერა. იგი კიდურწერტილოვანია. ასოები ამოკვეთილია დაშორებებით, არამიჯრით. ქარაგმის ნიშანადაც გამოყენებულია კიდურწერტილოვანი, განივი, სწორი ხაზი 6-8
დეკორი
არ არის მითითებული

ტექსტი

კატეგორია
მოსახსენებელი
დათარიღება
XII AD
დათარიღების საფუძველი
historical, context

კრიტიკული

†ესე არს სამკ(ჳ)დრ(ე)ბ(ე)ლი ჩ(უე)ნ გ(უ)რ-
გ(ე)ნ(ა)თი მე იჩქითმ(ა)ნ აღვ(ა)შ(ე)ნე შ(ეგვინდვ)ნ(ე)ს ღ(მერთმა)ნ

დიპლომატიური

†ესეარსსამკდრბლიჩნგრ
გნთიმეიჩქითმნაღვშნეშნსღნ

თარგმანი

ეს არის ჩვენი, გურგენისძეთა, სამკვიდრებელი. მე, იჩქითმა, აღვაშენე, ღმერთმა შეგვინდოს.

კომენტარი

ვალერი სილოგავას აზრით, წარწერის ტექსტში იჩქით გურგენისძე ერთგვარი ხაზგასმით აღნიშნავს: „ესე არს სამკჳდრებელი ჩუენიო“. როგორც ჩანს, ვანის ქვაბები ძველი დროიდანვე, ჯერ კიდევ თამარის მეფობამდე და შეიძლება თვით XII საუკუნემდე, გურგენისძეთა სამამულო სამფლობელო ყოფილა. XII საუკუნის ბოლოს ვარძიის გრანდიოზული სამონასტრო კომპლექსის მშენებლობის შემდეგ, როდესაც იგი და, ალბათ, მის გარშემო მიდამოები სამეფო სამფლობელოდ გადაიქცა, გურგენისძეთა სამფლობელოსაც სამეფო სამფლობელოდ გადაქცევის საფრთხე დაემუქრა და იჩქითი ორ სხვადასხვა წარწერაში (ერთი წუნდაში, მეორე ვანის ქვაბებში) საგანგებოდ აღნიშნავს, რომ ეს ადგილები გურგენისძეთა სამკვიდრებელია, ისინი მისი მამულია. 1204 წლიდან, როგორც ვანის ქვაბების ანტონ ჭყონდიდელის ზღუდის აშენების წარწერიდან ჩანს, აქ უკვე სამშენებლო სამუშაოებს მეფის მოხელე ჭყონდიდელ- მწიგნობართუხუცესი აწარმოებს, რაც იჩქითის მამულის სამეფო მფლობელობაში გადასვლის ნიშანი და საბუთია. ვალერი სილოგავა აქედან იმასაც ასკვნის, რომ იჩქით გურგენისძის წარწერის ზედა ქრონოლოგიური ზღვარი 1204 წელია. ხოლო ქვედა ზღვარი, ალბათ, თამარის მეფობის დასაწყისი (1184).

გამოცემები

გამოუცემელია

ფოტო