წითელი შუშის თვალი

ძეგლი

ობიექტის ტიპი
შუშის თვალი/საბეჭდავი
მასალა
შუშა
აღმოჩენის ადგილი
სამთავრო
გარემოებები
ნივთი მოპოვებულია ბაიერნისეული გათხრების დროს.
კონტექსტი
არ არის მითითებული
ამჟამინდელი მდებარეობა
საქართველოს ეროვნული მუზეუმი № 336
ზომა
არ არის მითითებული
ინსტიტუცია და შიფრი
არ არის მითითებული

წარწერიანი ზედაპირი

ტექსტის მდებარეობა
თვალი არის ოვალური ფორმის წითელი შუშა ბრინჯაოს რგოლით. თვლის პირზე ამოკვეთილია ვიქტორია, მეორე მხარეს ჩაჭრილია 3 სტრიქონად ბერძნული წარწერა.
ზომა
ასოთა სიმაღლე
არ არის მითითებული
ანბანი, შესრულების ტექნიკა
დეკორი
არ არის მითითებული

ტექსტი

კატეგორია
დათარიღება
III-IV AD
დათარიღების საფუძველი
lettering

თარგმანი

ჰმადლობდე / მადლობელი იყავ / ეზიარე

კომენტარი

ენობრივი ნორმების მიხედვით (στ კომპლექსისთვის იხმარება დაწერილობა Ϛ; ι- გადმოსცემს ει დიფთონგს; η გასმოსცემს υ-ს; ευ-დიფთონგში მოცვეთილია პირველი ელემენტი, ამის შედეგად მიღებული υχαριστι - გადაქცეულია ιχαριστι-დ).

წარწერა საინტერესოა ენობრივად: გავრცელებული ფორმა - εὐχαριστέω - მოცემულია ახალბერძნული ფორმით: ixaristeo; ჰაძიდაკის შრომაში დამოწმებულია ფორმები: (ε)ὐκαριστῶ, (ε)ὐκαριστία, ე.ი. ისეთი, სადაც ε მოცვეთლია და ამისი გამოთქმა არის: vkaristo, vkaristia. ე.ი. კლასიკური დროის ეუ დიფთონგი, შემდეგ გადაქცეული ევ-ად, ბოლოს გამოითქმის ივ და ავ-დ (შდრ. G. H. Hatzidakis, Einleitung in die neugrichischen Grammatik, 1892, S.S. 285, 345), ჩვენს შემთხვევაში υ (რომელიც ალბათ ვ-დ გამოითქმოდა) გადმოცემულია η-თი. იტაციზმისეულია მოვლენა ბოლოში ι-ს ხმარებისა - ηχαριστι. ნახმარია ლიგატურა Ϛ/στ).

ნივთი, როგორც ხელოვნების ნიმუში შესწავლილია ა. ზახაროვის მიერ და რომაული ხანისად არის მიჩნეული.

თუ სიტყვა εὐχαρίστει-ს "ზიარების" მნიშვნელობით გავიგებთ, ნივთი ქრისტიანული ხანის ძეგლად უნდა მივიჩნიოთ და ყოველ შემთხვევაში ჩვენს ტერიტორიაზე არა უადრეს IV ს-ისა მოხვედრილად.

ა. ზახაროვის სტატიაში წარწერა გარჩეული არ არის. გადმოცემულია მხოლოდ ასეთი ფორმით: ΗΧΑΡΙΣΙ. ამ ნივთზე უნდა იყოს ლაპარაკი ი. პომიალოვსკის კრებულში (Сборник... 69), სადაც ბაიერნის შრომის მიხედვით მოყვანილია წარწერა ასეთი სახით: ΗΧ ΑΡΙ ΕΙ წარწერა არც აქაა გარჩეული. στ, რომელიც თავისებური ლიგატურით არის წარმოდგენილი, არც ერთგან სწორად არ არის გაგებული.

გამოცემები

    თინათინ ყაუხჩიშვილი, საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი, 266 თინათინ ყაუხჩიშვილი, ბერძნული წარწერები საქართველოში, 257 A. Zakharow, Gemmen und Siegel des Museums Georgiens, 258 И. Помяловский, Сборник греческихъ и латинскихъ надписей, 69

ფოტო