მცხეთის ჯვრის მოსახსენებელი დემეტრე ჳპატოსისა

ძეგლი

ობიექტის ტიპი
ფასადი
მასალა
ქვა
აღმოჩენის ადგილი
ჯვრის მონასტერი, მცხეთა
გარემოებები
არ არის მითითებული
კონტექსტი
არ არის მითითებული
ამჟამინდელი მდებარეობა
ჯვრის მონასტერი, მცხეთა
ზომა
H. 138,W. 87/122,
ინსტიტუცია და შიფრი
არ არის მითითებული

წარწერიანი ზედაპირი

ტექსტის მდებარეობა
წარწერა 13 სტრიქონიანია. იგი მდებარეობს ჯვრის ტაძრის აღმოსავლეთ ფასადის ცენტრალურ ბარელიეფზე (ცენტრალური ბარელიეფის მარცხნივ), არაწესიერი სწორკუთხედის ფორმის ფილაზე, რომელსაც გარს უვლის რელიეფური ჩარჩო, თავზე ლავგარდანით. ფილაზე გამოქანდაკებულია მუხლმოდრეკილი ქტიტორი, დემეტრე ჳპატოსი, რომლის თავზე გამოსახულია ჰაერში ფრთებგაშლილი მიქაელ მთავარანგელოზი. დემეტრეს ფიგურა მიმართულია მარჯვნივ (ე.ი. ცენტრალური რელიეფისაკენ - სტეფანოს პატრიკიოსისკენ). წარწერა დემეტრეს ფიგურის ორივე მხარეს ორ სვეტად არის ამოღარული. მარცხენა მხარეს 7 სტრიქონია, 20 40 მარჯვენა მხარეს - 6 სტრიქონი. 20/25 40
ზომა
H. 40 40,W. ,
ასოთა სიმაღლე
არ არის მითითებული
ანბანი, შესრულების ტექნიკა
ამოღარული ასომთავრული წარწერა.
დეკორი
არ არის მითითებული

ტექსტი

კატეგორია
მოსახსენებელი
დათარიღება
595-605 AD
დათარიღების საფუძველი
lettering

კრიტიკული

1
წ(მიდა)ო
მ(ი)ქ(აე)ლ მ-
თავ-
არ-
5ანგ-
ელო-
ზო
2
დემეტრ-
ეს ჳპა-
10ტოსს-
ა მეო-
ხ ხეყ-
ავ

დიპლომატიური

1
წო
მქლმ
თავ
არ
5ანგ
ელო
ზო
2
დემეტრ
ესჳპა
10ტოსს
ამეო
ხხეყ
ავ

თარგმანი

წმიდაო მიქაელ მთავარანგელოზო, მეოხ-ეყავ დემეტრეს ჳპატოსს.

კომენტარი

ნოდარ შოშიაშვილის ქართული წარწერების კორპუსის მიხედვით # 70. ივ. ჯავახიშვილის აზრით, წარწერა VI საუკუნის ბოლოს არის ამოკვეთილი. მისივე აზრით, წარწერის სიძველის დასტური პალეოგრაფიული თვალსაზრისით არის Ⴣ გრაფემის თავშეკრულობა. ამ წარწერაში ყურადღებას იპყრობს „მეოხ ხეყავ“ - ხანმეტი ფორმა. ივ. ჯავახიშვილის მიხედვით, ეკლესიის ნამდვილი აღმშენებელნი სტეფანოზ ქართლისა პატრიკიოსი და დემეტრე ჳპატოსი ძმები ყოფილან (მოქცევაჲ ქართლისაჲ II, 724). ჳპატოსობის მიღება მას მხოლოდ ბიზანტიის კეისრისგან შეეძლო იმ დროს, როდესაც აღმოსავლეთ საქართველო ბიზანტიის მეფის მფარველობის ქვეშ მოექცა, ე.ი. 591-604 წწ. შუა. აქედან გამომდინარე ეს წარწერები დაახლოებით იმავე ხანას, VI ს-ის უკანასკნელ ათეულს უნდა ეკუთნოდეს.

გამოცემები

გამოუცემელია

ფოტო